Кемали, Е.С. Қазақстан Республикасының сот және құқық қорғау органдары

шада Қазақ КСР-нің алғашқы прокуроры С.Есқараев Қазақстан- да Әділет комиссариаты мен прокуратураны дербес құрылымдар етіп бөлектеу туралы бүйрыққа қол қойды. Прокуратура туралы заңдар 70-жылдары карқынды даму ал- ды. 1977 жылғы Конституция қабылданғаннан кейін 1979 жылы КСРО Прокуратурасы туралы заң қабылданды, ол КСРО тарап, бұрынғы одақтас республикалар прокуратура туралы өз заңда- рын қабылдағанға дейін күшінде болды. Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі жарияланған уақыт- тан бері прокуратура органдарының тарихында жаңа бет ашыл- ды, оның жүйесі қайта құрылып, оған Әскери прокуратура кірді. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 1991 жылғы 6 желтоқсанда «Қазақ КСР-ның прокуратура органдарының бірыңғай жүйесін күру жә- не олардың дербестігі мен тәуелсіздігін қамтамасыз ету туралы» Қаулысымен прокуратура органдарының бірыңғай жүйесі қүрыл- ды, ол республиканың Бас прокурорына бағындырылды. Бірінші кезенде Қазақстан Республикасы Жоғарғы кеңесінің 1992 зкылгы 17 қацтардагы қаулысымен «Қазакстан Республи- касының прокуратурасы туралы» Заң күшіне енгізілді, оған сәй- кес Жоғарғы Кеңеске есеп беретін прокуратура Заңдардың орын- далуын қадағалайтын жоғарғы орган деп жарияланды. Бүл заң 1995 жылга 21 желтоқсанга дейін, яғни Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасының Про ­ куратурасы туралы» Заң күші бар Жарлығы күшіне енгенше қол- даныста болды. Бүл нормативтік қүқықтық актіні қабылдауға 1995 жылғы республикалық референдумда қабылданған Консти ­ туция себеп болды, ол прокуратура органдары қызметінің құқық- тық ауқымын біршама өзгертті. Кейін күшіндегі бүл нормативтік қүқыктық актінің аталуы заң күші бар Жарлықтан Заңға өзгерді. Сонымен, казіргі прокуратураның үш ғасырға жуык тарихы бар, ол ұзақ эволюциялық даму жолынан өткен орган. Бүгінгі танда Қазақстан Республикасының прокуратурасы мемлекет атынан республика аумағында зандардың, Қазақстан Республикасы Президент! Жарлықтарының және өзге нормативтік қүқыктық актілердің дәл және бірыңғай қолданылуына, жедел- іздестіру қызметінің, анықтама мен тергеудің, әкімшілік және ат- қарушылык істер жүргізудің заңдылығына жоғары қадағалауды жүзеге асырады. Прокуратура кез келген зандылық бұзушылықты 137