Кемали, Е.С. Қазақстан Республикасының сот және құқық қорғау органдары

анықтау және жою жөнінде шаралар қолданады, республиканың Конституциясы мсн зандарына қайшы келетін зандар мен өзге де қүқықтық актілерге наразылық жасайды, сотта мемлекеттің мүд- десін білдіреді, сондай-ак занда белгіленген жағдайларда тәртіп пен шекте қылмыстық қудалауды жүзеге асырады. Конституцияға және «Прокуратура туралы» Заңға сәйкес про- курорлық қадағалау мемлекеттік қызметтің өзінше дербес және айрықша саласы болып саналады. Прокурорлық қадағалаудың мемлекеттік қызметі түріндегі дербестігін оның мазмүны анық- тайды, оның мәнісі заңдардың, Қазақстан Республикасы Прези- дснтінің Жарлықтарының, басқа да нормативтік қүқықтық акті- лердің республика аумағында дәл және біркелкі қолданылуына жогаргы қадагалауды жүзеге асыруға және кез келген заң бүзу- шылықты айқындап, оны жою үшін шара қолдануға келіп тіре- леді. Бүл қызмстті прокуратурадан басқа ешқандай мемлекеттік және басқа орган жүзеге асыра алмайды, себебі прокуратураға оларға Караганда айрықша функция берілген. Прокурорлық қадағалаудың ерекшелігі сонда, прокуратура биліктің ешқандай тармағына жатпайды, ол бірыңғай орталық- тандырылган және басқа органдарға, мемлекеттік органдардың лауазымды адамдарына тәуелді емес, тек Президент алдында есеп береді, төменгі тұрған прокурорлар жоғары түрғандарға жә- не Бас прокурорға бағынады. Прокуратура мемлекеттік қорғау жүйесінің маңызды буыны, ол өзінің конституциялық қорғау функциясын пайдалана оты- рып, ең алдымен, Республика Президентінің өкілетгігін камтама- сыз етеді және заң түрғысынан биліктің барлық тармағына ықпал етуге, олардың қызметін қадағалауға қүқылы. Бүл жерде проку ­ ратура биліктің өкілдік, атқарушы жэне сот органдарын алмас- тырмайды, өз өкілеттіктерін тиімді пайдалана отырып, оларды толықтырады. Прокурордың басты міндеті - заңның бұзылғандығын айқын- дау, оны жоюға қол жеткізу, кінәсіздсрді корғау, заң бұзушылар- дың жауапкершілігі туралы мәселе көтеру. Прокуратура органдарын ұйымдастыру және олардың қызме- ті бірлік, орталыктандыру, тәуелсіздік, заңдылық және жариялы- лық принциптеріне сәйкес жүзеге асырылады. Қазақстан Рес- публикасының іфокуратурасы органдар мен мекемелердің төмен- 138