Кишибекова, Г.К. Тәуекел-менеджмент

4. Тәуекелдерді қаржылаидыру 3€ 147 Тәуекелді қаржыландырудың әдістерінде артықшылықтары да, кемшіліктері де, қолдану аясы да бар. ¥йым тәуекелді ұстап тұруға және кездейсоқ шығындарды меншік қаржылары есебінен де жаба алатын бірнеше жағдайлары бар. Үстап тұрудың себептеріне байланысты келесідей түрлерін айыруға болады: 1) саналы, мәжбүрлі және ерікті үстап қалу; 2) аңдаусыз ұстап қалу, білместікген және дұрыс бағаламаудан. Біріншіден, фирма тәуекелден толығымен бас тарта, бере ал- мағандықтан тәуекелді өзінде сақтауға мәжбүр. Мұндай ұстап қалу саналы мәжбүрлі деп аталады.. Екіншіден фирма тәуекелді ұстап қалу одан бас тарту немесе қашудан тиімді деп шешсе. Көптеген жағдайларда басшылық нақты тәуекелдің бар екен- дігін білмеуі де мүмкін. Егер тәуекел іске асып жатқан жағдайда оның салдарын фирма тартады. Мүндай ұстап қалуды аңдаусыз, білместіктен ұстап қалу дейміз. Кәсіпорынның тәуекелді ұстап қалу мүмкіндігі келесі фактор- ларға тәуелді: а) қандай кездейсоқ шығындарды ұйым стратегиялық мақ- сатқа жетуде күмән туғызбай қаржылық мүмкіндігін анықтайды; ә) басшылықтың тәуекелге қатынасы (шыдамдылығы, төзім- ділігі) оның тәуекел жағдайында психологиялық тыныштықты сақтай алуымен сипатталады; б) фирмада тәуекелден бас тарту немесе тәуекелді тапсыру мүмкіндігінің болуы, бұл балама нұсқаның қүны үстап қалудың экономикалық жөнділігін анықтайды; в) меншік тәуекел үстап қалуларды басқаруды ұйымдасгыру мүмкіндігі; г) меншік тәуекел ұстап қалуларды заңдылық шект. ¥стап қалулар кезінде тәуекелді қаржыландыру үйымнын, ішкі көздері арқылы жүзеге асады: - ағымдағы кірістер; - қорлар; - қарызға алынған қаржылар.