Самалдықов, М.К. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет етудің құқықтық негіздері

Сыбайлас жемқорлықка қарсы іс-қимыл бойынша шстслдік тажірибе туралы ... 217 арасындағы қақтыгыс жағдайында барлық мемлекеттік қызметкерлердің жүріс-түрыс ережелері бар. Ереже сыбайлас жемқорлық қылмыстардың алдын алуға, мемлекеттік қызметтсгі «мүддслер қақтығысы» болігінде барлық мсмлекеттік қызметкерлерге мінез-қүлықтың айқын нормаларын белгілеуге және оларды бас тартқаниан кейін «сгер бұл қоіамдық мүдде- де болса, олардың пайда болуы мен шешілу мүмкіндігін барынша азайту- ға» бағытталған. Бүл кодекс торт боліктен түрады. Бірінші бөлімде мем- лекеттік қызметксрлсрдің жүруі керек мінез-қүлықгың жалпы принциптері жасалады. Осылайша, мемлекеттік қызметші «мүдделер қақтығысы», оның пайда болуы, сондай-ақ оның пайда болу жағдайларын жасаудың нақты мүмкіндіктерін жою үшін барлық қажетті іпараларды орындауга міндстті. Канаданың мемлексттік қызметкерлеріне, егер олар өздері жүмыс іс- тейтін агенттікке тікелей жоне елеулі түрде қатысы болуы мүмкін кодекс- пен рүқсат етілген жағдайларды қоспағанда, олардың жеке іс-әрекеттерін жүзеге асыруға жеке қатысуы шартымен жеке мүдделсрін үсынбауға ке- ңсс бсрілсді. Мемлекеттік қызметке кірген кезде қызметкерлер өздерінің жеке істерін «мүдделер қақтығысы» мүмкіндігін болдырмау үшін қайта үйымдастыру керек. Егер ол пайда болса, оны қоғамдық мүддеде шешуге тура келеді. Мемлекеттік қызметшілердің қүндылығы ақшалай сомада корсетілуі мүмкін ор түрлі сыйлықтар мсп үсыныстарды қабылдауга жол бсрілмейді. Олар өздерінің міндеттерінен ауытқуына жол бермейді, егер жеке кәсіпкер- лікке пемесе жеке түлғаларға үкімстпсн қарым-қатынаста болса, нәтиже- сінде кәсіпорын немесе адам баскалармен салыстырғанда артықшылықты қатыпас алады. Мемлекеттік қызметшілср өзінің қызметтік міндеттерін орындау нәтижесінде олар жария етілмеген жоне олар үіпіп белгілі болған мәліметтерден саналы түрде матсриалдық пайда көруге қүқығы жоқ. Мем- лекеттік кызметкерлер тікелей немесе жанама түрде мемлекеттік мүлікті басқа мақсаттарға пайдалануга рүқсат бсрмсуі керек. Мемлекеттік қыз- метген кеткеннен кейін қызметкерлер алдыңғы қызметте болу фактісінен қандай да бір артықшылықтарды табуга тырыспауы қажет. Кодекстің екінші бөлігінде мемлекеттік қызметкердің күнделікті қыз- метінс нақты талаптар қойылган. Осы талаптардың мақсаты - «мүдделер қақтығысының» пайда болу мүмкіндігін максималды түрдетомендету жәнс оларды қоғам мүддссіне карай шешу. Осы кодекске сәйкес мемлекеттік қыз- метіпі қызметке тағайындалғаннан кейіп 60 күн іпіінде уәкілстті лауазым- ды тұлғаға өзінің меншігі мен оның ресми мүдделеріне қайшы келуі мүм- кін барлық тікелей және материалдық міндсттсмслср туралы толық құпия ақпараіты үсынады. Мсмлексттік қызмстші өзінің кәсіби қүзыреттілігі шегінде шешіміне осер етуі мүмкін кез келген нысапда сыйлықтарды, қопақжайлылықты жәнс