Самалдықов, М.К. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет етудің құқықтық негіздері

218 Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет студің қүқықіық негіздері басқа жеке материалдық пайдадан бас тартуға міндетті. Оның үстіне мем- лекегтік органдармен іскерлік қарым-қатынас жасайтын адамдар, топтар немесе үйымдардың жеке материалдық пайдасын пайдалануға құқығы жоқ. Сонымен қатар, егер бүл жеңілдіктер қоғамда жалпы қабылданғаннан асып кетпесе, оларды қабылдай алады, қарапайым сыпайылық немесе қо- нақжайлылық туралы куәландырады. Рұқсат етілмеген сыйлықтардан құ- тылу мүмкін болмаған жағдайда олар дереу оның бөлімшесінің уәкілетті қызметкеріне хабарланады. Көшбасніылықтың рүқсатынсыз мемлекеттік қызмегкердің кез келген адамға пемесе үйымға көмек көрсетуі оның қызметтік міндеттерінің бір бө- лігі болмаган жағдайда үсынуга қүқығы жоқ. Кодекстің үшінші бөлігінде мемлекеттік қызметтен кеткеннен кейін қызметкердің мінез-қүлқына қойылатын талаптар бар, оның мақсаты - мемлекеттік қызметтен тыс болашақ жүмысын ескере отырып, мемлекеттік қызметте нақты, ықтимал немесе айқын «мүдделер қақтығысы» болу мүм- кіндігін барынша азайту, мемлекеттік қызметкер ретінде оған мәлім болған ақпаратқа ие болудан жске пайданы түсіруді ескеру. Қызметті тастағаннан кейінгі бір жыл ішінде бүрынғы мемлекеттік қызметкер үкіметтік мексме атынан жүмыстан босагылғанға дейін бір жыл жүмыс істейтін үйымга жүмысқа орналасу туралы үсыныстарды қабылдау- ға қүқылы емес: коммерциялық мақсатта бүрын жүмыс істеген мемлекет- гік органмен немесе оның қызметінен кеткенге дсйін мемлскеттік мекеме атынан бизнесы жүргізетін мекемемсн жүмыс істейтін кез келген үйыммен коммерциялық мақсагта кеңес беруге. Кодекстің төртінші бөлігінде мемле- кеттік қызметкерлсрдің жекелеген санаттарын қызмег көрсетуден босату және жүмыстан шығару торгібіндегі ең аз айырмашылық белгіленді, сон- дай-ақ гараптардың «мүдделер қақтығысы» ережелерін сақтау бөлігінде қүқықтары мен міндеттерін анықтайды. Қытай Қытайда күрылған параға қарсы механизмнің негізі - 1978 жылдың желтоқсан айынан бері елде жұмыс істеп келе жатқан тәртіптік инспекция- ның Қытай Коммунистік партиясы орталық комиссиясы. 2007 жылы Мемлскеттік сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөнін- дегі орган қүрылды, оның бақылаушы министрі болып Ма Вен тағайын- далды. Дегіартаментгің міндеттеріне сыбайлас жемқорлықтың себептерін зсрттеу, оның жойылу әдістерін талдау, лауазымды түлгалардың билік- ті пайдалану мониторингу окімшіліктерге мүмкіндік беретін қисындарды жою үшін қолданыстағы заңнаманы бүрмалау кіреді: пара алушылардың жазадан қүтылуы үшін.