Самалдықов, М.К. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет етудің құқықтық негіздері

216 Сыбайлас жемқорлықка қарсы әрекет студіц құқықгық негіздері ғалар, сенат қызметксрлері қаржылық жағдай туралы декларацияны үсына- ды. Декларация жыл сайын, ал кандидаттар үшін үсынылған күннен бастап 30 күн ііпіндс берілуі тиіс. Ол барлық өткен жылдағы барлық өткен қаржы шыгыстары мен кі- рістерге байланысты мәлімдейді: толық пайда, дивидендтер, денозиттер бойынша сыйақы, жылжымалы және жылжымайтын мүліктен алынатын табыс, алымдар; үкіметтік емес үйымдардан алынған қаржылық және өз- ге де табыстар; колік жоне оған байланысты шығыстарды төлсу; кез кел- ген жеке түлгалардан және үйымдардан, соның ішінде көлік шығындарын, тамақтануды, қонақ үйді орналастыруды, мейрамханаларды және түрлі ойын-сауық түрінде алынған сыйлықтар; қаржылық және басқа да міндет- темелер, олар бойынша қарыздар; әртүрлі үйымдармен келісімдер мен келі- сімшарттар жасасуга мүмкіндік береді. Ақ үйдің және басқа атқарушы департаментгердің қызметкерлері оз бөлімшслерінің басшыларына мынадай ақпаратты үсынуы керск: 1. Барлық корпорациялардың, компаниялардың, фирмалардың және коммерциялық үйымдардың, коммерциялық емес үйымдардың, пайда табу- ды көздемейтін үйымдардың, сондай-ақ тікелей немесе өз әйелі, кәмелетке толмаған балалары немесе отбасының басқа мүшелері арқылы жалпы білім беретін және басқа мексмелердің атауларының тізімін. Бүл жағдайда «эрс- кег» осы үйымдардың лауазымды түлгасының кандай да бір іс-әрекетіне қарамастан қаржылық мүдде мен кез келген байланыстарды білдірсді. 2. Қызметкер өзінің жске крсдиторларының, оның әйелінің кредитор- ларының, кәмелетке толмаған балаларының және онымен бірге түратын отбасы мүшелерінің гізімін беруі тиіс. 3. Жоғарыда аталған түлгалардың барлыгында жылжымайгын мүлік бары туралы. Тексеруді кез келген мемлекеттік әкімпіілікте немесе басқармада ар- найы тағайындалған адамдар немесе адамдар тобы жүзеге асырады, қажет болған жағдайда косымша ақнарат сүрай алады, лауазымды тұлғаларды әң- гімелесуге іпақырады және тергеу жүргізеді. Қүқық бүзушылық жағдайда қылмыстық жауапксршілікке гартылуы мүмкін. АҚШ-та жоғары деңгейде- гі мемлекеттік қызмегкерлер міндетті полиграфиялық сынақтан отеді. Бүл жағдай жүмыс сипаттамасында немесе еңбек шартында бекітілген. Егер қызмсткер немесе қызметкер онымен детектор сынағын өткізбесе, олар тіп- ті шартты бұзуы мүмкін. Канада 1985 жылы Канада мемлекеттік қызметксрдің Этика қүндылықтар ко ­ декса қабылдады, оның ііпінде қызметтік міндсттер мен жске мүдделер