Самалдықов, М.К. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет етудің құқықтық негіздері

214 Сыбайлас жсмқорлыққа қарсы әрекет етудің құқықтық нсгіздері 7. Сыбайлас жемқорлыққа байланысты барлық материалдар, егер олар ұлттық қауіпсіздік жүйесін қозғамаса, міндетті гүрде жария етіледі. 8. Сыбайлас жемқорлықтың зиянын түсіндіретін шенеуніктерді оқы- тудың арнайы жүйесі қүрылган. 9. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес бойынша мемлекеттік қауіп- сіздік жүйесі қүрылған. 10. Барлық деңгейдегі шенеуніктер өздеріне бслгілі сыбайлас жсмқор- лықжағдайларын тіркеуге міндетті, бүл ақпараттиісті арналар арқылы ішкі істер жәие Әділет министрліктсріне жібсріледі. 1 1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте сыбайлас жемқорлық жаг- дайларын жариялайтын және жиі тергеу жүргізетін бүқаралық ақпарат қү- ралдары үлкен рөл атқарады. Германия Германияда нақты ерекше функцияларына қарамастан, мемлекеззік қызметксрлерге өз міндсттерін әділ орындау міндсті жүктелген. Мемле- кеттік қызметші қызметтік міндеттерін атқару жоніндегі оз әрексттерінің заңдылыгы үшін толық жеке жауапты болады. Сыбайлас жсмқорлыққа қарсы күрестін өзекті моселесі - қызметтік қүпияны сақтау. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес нсмесе осы санаттағы нақты лауазымныц функционалдық бағытына сәйкес облыстарда екі жылдан кем емес жүмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рүқсат етіледі. Рүқсатсыз мемлекеттік қызметкердің мүндай фактілер (істер) бойынша, тіпті сотта жауан беруге нсмесе арыз жасауга қүқығы жоқ. Мемлекеттік қызметкерге қызметтен озге кез келген жүмыс үшін жо- гары қызметтік инстанцияның алдын ала рүқсаты талап етіледі. Ғылыми институттар мсн мекемелерде оқу және зерттеулсрмен байланысты қызмет үшін ғана рүқсат талап етілмейді. Мемлекеттік қызмсткерлердің жеке өзі немесе сенім білдірілген адамдар арқылы қандай да бір кәсіпкерлік қыз- мстпен айналысуға, соның ішінде басқарманың, Байқау кеңесінің немссе қоғамның, серіктестіктің немесс кез келген басқа қүқықтық нысандағы кә- сіпорынның өзге дс органында қызметіне қатысуға құқығы жоқ. Мсмлекеттік қызметкерлерді қоса атқару тәртібі туралы егжей-тсгжей- лі нүсқамалар федералдық үкімет заң күші бар қаулыларды қабылдау жо- лымен шығарады. Онда қандай қызмет мсмлекеттік қызмет ретінде қарас- тырылады нсмесе оган теңестіріледі; мемлекеттік қызметші жанама қыз- мет үшін сыйақы алуға құқылы ма; Мемлскеттік қызметкерлсрдің қандай санаттары рұқсат алуга міндегті және т.б. анықталады. Егер қызметтік қүқықтық қагынастарды тоқтагу бойынша мемлекеттік қызметші оның қызметтік іс-әрскетімен байланысты жүмыспен айналысса