Турдалиев, Ә.О. Сыбайлас жемқорлықпен күрес стратегиясы

ашуға болмайды деп шешетін болса, ақпаратгарды ашуды бақылау жөніндегі Кеңеске апелляцияға береді. Бұл жағдай қоғамдық топтарға сыбайлас жемқорлықгы әшкерелеуге көмектеседі. Осылайша Жапонида сыбайлас жемқорлықпен курес саласында басымдылық көрсететін: - саяси экономика шаралары - саяси басшылардың есеп беруі, саяси партиялар мен кампанияларды қаржыландыру реформасы. - мемлекеттің қызметтің реформасы - лайықты еңбек ақы, ынталандыру жүйесі. - азаматтық бостандықпен қамтамасыз ету - әлеуметгік- құқықгық бақылау жүйесі және саясаткелерге азаматтық қоғам жағынан моральдық ықпал ету[2,7]. Жапон мемлекетінің сыбайлас жемқорлықпен күрес тәжірибесі өте қызықты, өйткені бұл елде сыбайлас жемқорлықпен күрестің көптеген нысандары қолданылған. Жапондыкгар бай демократиялық дәстүрлері бар мемлекеттердің жемқорлықпен күрес тәжірибесінің жаңалыктары және тарихымен етене танысып отырады. Тіпті олардың өздерінің заңдарымен салыстырғанда басқа елдердің күресу тәжірибесі әлдеқайда пайдалы екендігін мойындап отырады. Соңғы кездегі Жапон мемлекетіңдегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес саясатының жеткен жетістігі қомақты. ТИ СЖҚИ-дың мәліметтеріне сүйенсек, 2000 жылы бұл көрсеткіш - 6,4% болса, 2002 бұл көрсеткіш - 7,1%, 2007-08 жылдары 13,5% болды. Бұл жетістікіер мемлекетгегі жүргізіліп отырған саясаттың дұрыс бағытта екендігін айқындайды, осы күрес шараларының ауық - ауық өзгеріп, өмір талабына сәйкес қолданылып отыруында. Жапонияда жемқорлыққа қарсы күрестің бірыңғай кешенді шаралары жүргізіліп отырмайды, бұл міңдетгің алдын алу және күрес шараларының ретін ретгейтін нормалар барлық заңдарда қарастырылады: олар «Қоғамдық лауазым иелерін сайлау жөнінде» (1950 ж.), «Парламент туралы» (1950 ж.), «Саяси қорларды реттеу туралы» (1948 ж.), «Мемлекетгік қызметшілер туралы» (1948 ж.) және т.б. Жапондық заң шығарушы орган саясаткерлерге, мемлекепік және муниципалдық қызметшілерге қатысты тыйымдарға ерекше мән береді. Олар, негізінен, жапондық шенеунікгі қызмет бабында және қызметтен кеткен уақытга жеке меншік бизнеске қатысты саяси ықпал жаса^ шараларына қатысты болады. Отставкаға кеткен -46-