Турдалиев, Ә.О. Сыбайлас жемқорлықпен күрес стратегиясы

7. ЖАПОНИЯ МЕН ОҢТҮСТІК КОРЕЯДА СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ КҮРЕС САЛАСЫНДАҒЫ ЗАҢНАМАНЫҢ ЖҮЗЕГЕ АСЫРЫЛУЫ Сингапурдағыдай Жапондық заң шығарушы сайлау компанияларының, партиялар мен өзге де саяси ұйымдарды қаржыландыруда қатаң шектеулер қояды, сайлауда кандидаттар, саяси қорлар пайдасына қайырымдылық көрсетудің қатаң ретгеу тәртібін енгізеді. Оларға түсетін және олар жұмсайтын қаражаттар жөнінде есептеме тәртібін орнатады. Заңды бұзу қайырымдылық көрсетуші және саяси қайырымдылықгы алушы, сондай-ақ екеуінің арасында делдал болушы жауапты түлғаларға ықпалын тигізегін жазалау қолдануға мәжбүрлейді. Жапон заң шығаруіиы органы сыйақы үшін мүдделі тұлғаның ол үшін тиімді шешім қабылдау үіпін мемлекеттік, муниципалдық түлғаларга, сонымен қатар мемлекетгің немесе жергілікті өзін-өзі басқарушылықтың 50 пайыздық капиталымен заңды тұлғалар қызметшшерге ықпал ету жолымен әрекет ететін саясаткерлердің әрекетін қылмыстық іс деп анықтайды. Жапонияда да, көптеген басқа елдердегідей сияқты сыбайлас жемқорлықпен күресте басты бағыты кадр саясаты. Мемлекеттік әкімшілік мұнда шексіз және шын берілген қызметке бағытталған. Жапондық шенеуніктерге түрақты еңбек ақы кепілденген, заң шығарушы саясаткерлер мен қызметкерлердің әдеп қүлқына баса назар аударады. 2000 жылдан бастап елде «Мемлекеттік қызметкерлердің әдеп тәртібі» Заңы, сонымен қатар Үкіметтің жарлыгымен бекітілген мемлекет қызметкерлерінің әдеп ережелері және оларды бүзғаны үшін әкімшілік жаза нормалары әрекет етеді[1,7]. Жапонияда «Мемлекеттік қызметшілердің әдеп туралы» Заң қиянат етушілікке амал табуды қалдыратынын мойындайды. Сонымен, осы заң үкіметтік орындарға тагайындалатын парламент депутаттарына - саясаткерлерге қатысты емес болып шығады. Осыған байланысты Жапон БАҚ-та 1978 жылы АҚШ-та қабылданған сондай заңның нысаны ретінде барлық үкіметтік лауазымды тұлғалар болатынын атап көрсетілген. 2001 жылы «Ақпараттарды ашу жөніндегі» Заң күшіне енді. Бұл акті азаматтарға үкіметтік мекемелердегі бар ресми ақпараттарға қолжеткізу құқығына кепілдік береді, егер үкімет нақты ақпаратты -45-