Кемали, Е.С. Қазақстан Республикасының сот және құқық қорғау органдары

мұрагердің өтініші бойынша оған мұраға құқық туралы куәлік беруге міндетті. Мүндай куәлік заң бойынша да, осиет бойынша да беріледі. Мүраға құқық туралы куәлік мұра ашылған күннен бастап алты ай өткен соң беріледі. Белгіленген мерзімнен ерте берген әрбір жағдайда нотариус өз бетімен басқа мүрагерлердің жоқ екендігін растайтын қүжаттар тізбесін анықтауы керек. Мүлкі ортақ бірлескен меншік құқығындағы адамдардың бір- лескен жазбаша арызы бойынша нотариус ортақ мүліктен үлесін алғысы келетін адамға немесе адамдарға сондай үлеске меншік қуқыгы туралы куәлік береді. Егер олар заңға қайшы келмесе және оларда зандық маңыз болса, нотариус құжаттар көшірме- сінің және олардан алынған үзінділердің дүрыстығын куәланды- рады. Нотариус мүдделі түлғаның (жеке немесе заңды) жазбаша арызы негізінде азаматтың тірі жүрген фактісін куәланды- рады. Жеке түлғаның тірі жүрген фактісін адамның нотариалдық органға өзінің келуімен де, ол фактіні нотариустың нотариалдық органның үй-жайынан сырт жерде куәландыруымен де анықтау- ға болады. Нотариус мүдделі түлғалардың (жеке немесе занды) жазбаша арыздары бойынша жеке тулганың белгілі бір жерде жүрген фактісін куәландырады. Нотариус жеке немесе заңды тұлғаның жазбаша арызының негізінде кужаттардың усыныл- ган уақьипын куәландырады. Ондай қүжаттарға ашқан жаңалық, ғылыми және әдеби туындылар, іссапар куәлігі және т.б. жатады. Нотариус заңда көзделген жағдайларда несис берушіге беру үшін борышкерден депозитке ақша крбылдайды. Депозитке ак ­ та қабылдағанда нотариус борышкердің жеке басын анықтайды және оған ақша түсіргені туралы квитанция береді. Борышкердің өтініші бойынша ақша түсіргендік туралы жазу қарызды көрсете- тін қүжатқа жазылуы мүмкін. Жеке немесе занды тұлғаның жазбаша арызы бойынша нота ­ риус қужаттар мен багалы қагаздарды сактауға кабылдайды. Ол құжаттар мен бағалы қағаздарға екі данада тізімдеме жаса- лынады, оған сақтауға өткізуші адам қол кояды және нотариус қолын қойып мөрін басады. Мүдделі адамдардың өтініші бойынша нотариус іс сотта не ­ месе басқадай әкімшілік органда қаралғанға дейін дэлелдемелер- ді қамтамасыз ету шараларын қолданады. Соттың немесе баска құзырлы органның жүргізуіне откен істер бойынша дәлелдеме- 230