Кишибекова, Г.К. Тәуекел-менеджмент

124 St Тәуекел-менеджмент діреді 1 . Қосарланған салыстыру арқылы мәселені шешу адамның логикалық ойлауы мен баламаны таңдау ерекшеліктерін ескере отырып ақпаратты өңдеуге арналға н 1 2 . 1 Формирование, оценка и использование инновационного потенциала в научно-технической сфере: теория и практика / И.Н. Дубина и др.; под ред. Н.М. Оскорбина. - Барнаул: Изд-во Алт. ун-та. 2012, с. 196-225; Дубина И.Н. Управление творчеством персонала в условиях инновационной экономики. М.: Academia, 2009. - 376 с.; Dubina, LN. A study of applying the analytic hierarchy process method to the measurement of creative climate // The Proceedings of the XXXII International Conference “ Information Technologies in Science, Sociology, Economics and Business ” (Gurzuf, Ukraine, October 1-10, 2005). - Zaporozhie: Zaporozhie Univer. Press, 2005. - P. 70-72. 2 Forman, E.H. and Selly, M.A. Decision By Objectives. - New Jersey'World Scientific, 2001. Иерархияларды талдау әдісінің ерекшелігі ретінде бағалауды жеке ойлар негізінде метрикалық ауқымда алу мүмкіндігін көрсе- туге болады. Бұл әдіс арқылы сарапшылар бағасының логикалық келісімін анықтауға болады, яғни алынған нәтиженің сенім дэре- жесін кере аламыз. Иерархияларды талдау әдісін Expert Choice компьютерлік бағдарламасы және басқада бағдарламалық өнім арқылы жүзеге асыруға болады. Тәжірибе көрсеткендей сарапшылардың бағалау әдісін әртүрлі қызмет саласында қолдану, егер сараптама жасау барысы дұрыс ұйымдасгырылған болса бағалаудың шынайылығына кепіл беруге болады. Тәжірибеде даму қарқынын бағалауда сарапшылар бағасы әдісі кеңінен қолданылады. Сондықтан іс жүзінде статистикалық және сарапшылық бағалау әдістерінің комбинациясын қолдану тиімді нұсқа болып табылмақ. 3. Тәуекелдің себептері мен көздерін анықтау. Кәсіпкерге тәуелсіз сыртқы себептермен қатар кәсіпкерлікке эсер ететін ішкі тәуекелдер де белгілі, олар кэсіпкердің қате шешім қабылдауы салдарынан болады. Негізгі ішкі тэуекелдерге: фирма басқармасының кэсіби тэжірибесінің болмауы; басқарма мен фирма персоналдарының жалпы экономикалық білімдерінің элсіздігі; қаржылық есепте-