Тіршілік қауіпсіздік негіздері

Т І Р Ш І Л І К Қ А У І П С І З Д І К Н Е Г І З Д Е Р І Табиғи қауіптерден қорғану шаралары белсенді (инженерлі- техникалық ғимараттар кұрылысы, табиғи объектілер реконструкциясы, т.б.) немесе пассивті (баспаналарды пайдалану) болуы мүмкін. Көп жағдайда олардың араласқан түрлері кездеседі. Табиғи апаттарға антропогенді әсердің елеулі деңгейде эсер ететіні жоғарыда айтылды. Қоршаған орта тепе-теңдігінің адам қызметі нэтижесінде бұзылуы табиғи ТЖ одан эрі күшеюіне әкеледі. Табиғат өз иелігіне қол сұкканы үшін адамды жазалап жатқандай көрінеді. Осы шартты кез келген шаруашылык қызметті іске асыруда естен шығармаған жөн. Табиғат тепе- теңдігін қалыпта үстау табиғи ТЖ санын шектеуге мүмкіндік беретін ең маңызды алдын алу факторы болып табылады. Табиғи апаттардан қорғаныс шараларын жоспарлау барысында жанама салдарларды барында шектеу, сонымен катар дайындықты сәйкесінше жүзеге асыру арқылы оларды толығымен жою кажет. Табиғи ТЖ корғанудын ең тиімді алғышарты олардың себептері мен механизмдерін егжей-тегжей зерттеуде. Үрдістің физикалык касиетін зерттеу аркылы оны алдын-ала болжауға болады. Қауіпті құбылыстардың уақытылы эрі нақты болжамы - тиімді корғаныстың маңызды шарты. Табиғи сипаттағы ТЖ геологиялық, метеорологияшц, гидрологиялық, табиги өрттер. биологиялъщ жэне гарыштьщ болып жіктеледі. Геофизикальщ қауіпті ңұбылыстар (жер сілкінісі, жанартаудың атқылауы). Геологиячыц ңұбылыстар немесе экзогенді геологиялык цүбылыстар (сел, опырылулар, шөгінділер, көшкіндер, жартас шайындылары, орман жыныстарының шөгуі, карст нәтижесінен жер бетінін опырылуы, эрозия, шаңды дауылдар). Метеорологияшқ жэне агрометеорологияіьщ қауіпті құбылыстар (9-11 балды дауылдар, 12-15 балды қүйын, торнадо, нөсерлі дауылдар, ірі бүршақтар, нөсер, қалың қар, көк тайғақ, аяз, боран, ыстық, қуаңшылық, құрғақшылық, қатқақ). Гидологияіьщ қауіпті цүбылыстар (су тасқыны, жайылма, жаңбыр нәтижесінде болатын таскын, кептеліс пен сең, желкөтермелер, судың томен деңгейі, ерте мүз жамылғысы). Гидрогеологияшц қауіпті құбылыстар (жер асты суларының томен жэне жоғары деңгейі). Гидрологияіьщ қауіпті теңіз ~ 128 -