Тіршілік қауіпсіздік негіздері

Т І Р Ш І Л І К Қ А У І П С І З Д І К Н Е Г І З Д Е Р І . адам кінәсінен болатын ғимарат, көліктегі, т.б. дефектілердің пайда болуы немесе дамуы (мысалы, пайдалану ережелерін бұзу барысында); . технологиялық үрдістердің (температура, вибрация, қатты бу мен сұйықтықтар, кернеудің жоғарылауы, т.б.) ғимараттар мен көліктерге, механизмдерге эсер етуі. . эскери кызметтер, т.б. Жіктелу түрлерінен тэуелсіз төтенше жағдайлардың төрт негізгі даму сатысын карастырады: 1. Пайда болу - төтенше жағдай шарттарының немесе алғы шарттарының пайда болуы (табиғи белсенділіктің артуы, деформация, дефектілер, т.б.). Төтенше жағдайдың пайда болу сатысын белгілеу күрделі болып табылады. Бұл кезеңде конструкторлық тоқтау статистикасын пайдалану, сейсмикалық бақылау мэліметтерін сараптау, метеорологиялық бағалау, т.б. әдістер жүзеге асады. 2. Кіріспе - төтенше жағдайдың басталуы. Бүл сатыда адами фактордың рөлі маңызды, өйткені статистика бойынша техногенді апаттардың 70%-ы қызметкерлер катесі салдарынан болады. Теңіздегі апаттар мен жол апаттарының 80%-ы адами факторға тиесілі. Бүл көрсеткіштерді ' төмендету үшін қызметкерлердің сапалы дайындығы аса қажет. Мысалы, АҚШ-та АЭС операторының дайындығына 100 мың $ ақша сомасы бөлінеді. Сондай-ақ диспетчер, оператор қызметтерінің беделін көтеру үсынылады. 3. Шаръщтау шегі - энергия немесе заттардың бөлінуі. Бұл сатыда төтенше жағдайдың ең кауіпті эрі зиян факторының адамға жэне коршаған ортаға теріс әсерін ерекше атап өтуге болады. Шарықтау шегі кезеңінің айрықша белгісі - төтенше жағдайдан келетін әсердің зор қаупі, үрдіске токсикалық, жоғары қуатты заттардың катысуы. 4. Басылу - төтенше жағдайдың оқшаулануы, оның тікелей немесе жанама салдарлардың алдын алу. Аталмыш кезең ұзактығы әркелкі болып келеді, бірнеше күн, ай, жыл, онжылдықтар талап етілуі мүмкін. Мысал ретінде келесідей оқигалар бірізділігі ұсынылады: . ормандағы өрт қаупі бар кезеңнің басталуын төтенше жағдайдың пайда болу сатысы ретінде қарастыруға болады; ~ 126 -

RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==