Тіршілік қауіпсіздік негіздері

Т І Р Ш І Л І К Қ А У І П С І З Д І К Н Е Г І З Д Е Р І адамның өмір тіршілігі бұзылады, 0,5-5 млн адамның материалды жағдайына нұқсан келеді. Ұлттык төтенше жагдайлар мемлекет территориясын камтиды, алайда оның шекарасынан аспайды. Ұлттык ТЖ салдарын жою үрдісіне мемлекеттік ресурстар мен күштер жұмылдырылады. Әдетте шетелдік көмекке де жүгінеді. Аталмыш төтенше жағдай барысында жарақат алушылар саны - 500-ден астам, өмір тіршілігі бұзылғандар саны - 1000-нан астам, сондай-ақ жалпы материалды шығын 5 млн адамның еңбек акысына тең келеді. Жаһандық (траншекаралы) төтенше жагдайлар бір мемлекет шекарасынан асады жэне өзге мемлекеттерге тарайды. Жаһандық ТЖ салдары мемлекеттік жэне халыкаралык қоғамдастық күшімен жойылады. Төтенше жагдайлардыц даму қарқыны бойынша жіктелуі Кез келген төтенше жағдай оқиға қарқындылығы мен эсер етуші факторлар кенеттілігінің деңгейін сипаттайтын негізгі көрсеткіш өзіндік таралу қаупінің жылдамдығына ие болады. Осы орайда төтенше жағдайларды келесідей топтастыруға болады: . күтпеген (жарылыстар, көлік апаттары, жер сілкінісі, т.б.); . екпінді (өрт, газ тәріздес катты эсер ететін улы заттардың тасталуы (ҚӘУЗ), гидродинамикалық апаттар, сел, т.б.); • біркелкі (радиоактивті заттардың бөлінуі, коммуналды жүйелердегі апаттар, жанартау атқылауы, жайылма, т.б.); • бірқалыпты (тазарткыш ғимараттардағы апаттар, қуаңшылық, індеттер, экологиялык ауыткулар, т.б.). Бірқалыпты (баяу) төтенше жағдайлар бірнеше айлар тіпті жылдар бойна жалғасуы мүмкін, мысалы, антропогендік эсер салдарынан Арал теңізі аймағындағы ауыр салдарлар. Шыгу тегі бойынша төтетие жагдайларды жіктеу Қазақстанда оқиғалар түрлеріне қатысты төтенше жағдайлардың негізгі классификациясы қолданылады. Сонымен бірге келесі нумерация мен терминология пайдаланылады. Техногенді сипаттагы тетенше жагдайлар 1. Көлік апаттары (катастрофа): . жүк таситын поезд; ~ 121 ~