Турдалиев, Ә.О. Сыбайлас жемқорлықпен күрес стратегиясы

ҚОРЫТЫНДЫ Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет жаһандық шақырулар үдей түскен тұста және әлемдік қаржы дағдарысы қысымы кезеңінде ерекше мәнге ие болады. Осындай жағдайда мемлекетгік қызметкерлердің жауапкершілігі біршене есе өседі. Еліміздің Президент! Н.Ә. Назарбаев нақгы міндеттерді қойды: жаңа формациядағы мемлекеттік қызметкерлердің - жаңа этиканың жоғары кәсіби иеленуіпілерінің корпусын қалыптастыру. Жай ғана қызметкер емес, сонымен бірге - елге және адамдарға адал қызмет етушінің үлгісі болуға лайықгы, қызмет етуші. Сыбайлас жемқорлық пен парақорлық түрлі формаларға үласуда, олардың қызмет аясы толассыз кеңейіп келеді. Мемлекеттік аппараттың қызметкерлерінің қызметтік міндетгері кейде, тіпті тауардың ерекіпе түріне айналуда. Сонымен бірге қызметгің бағасы инфляция өзгерісін ескере отырып, лауазым мен ұсынылатын қызмет түріне байланысты жасырын түрде белгіленеді. Қылмыстық орта өзінің «өндірістік» технологиясын өзгертті, экономика саласында қылмыстық әрекеттердің технологиялық күйреуі орын алды (шикізат өндірумен айналысатын топ, өндірушілер тобы, жүзеге асырушылар тобы, қамтамасыз етушілер тобы және т.б. пайда болды). Тәжірибе үйымдасқан қылмыстық топтардың белсенділігінің жаңа бағьгты пайда болғандығын растайды: оның кірісі жоғары түрлерінің монополизациясы, территориялық өктемдік жүргізу, және ең алдымен оның шетел асып кетуі. Бүл процестер мемлекеттігімізге қатер төндіретін, сыбайлас жемқорлықтың етек жаюы жағдайында өтіп жатыр. Есірткі саудасы, үрланған шикізаттар мен ресурстардың контрабандасы, қаржы және валюталық махинация, лаңкестік, рэкит және т.б. трансүлттық сипаттағы қылмыстық істердің түрлері алдыңғы қатарға шықты. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы шаралар үнемі зертгеуді және жетілдіруді, онымен күресте нақты, басым бағыттарды әзірлеуді қажет ететіні сөзсіз. Сыбайлас жемқорлық - бүл нақгы зандық анықтамасы жоқ әлеуметтік құбылыс және кез келген қүбылыс іспетті ол өзіне тән белгілермен сипцтталады, әрі өз дамуында үлкен әлеуетке ие. Сыбайлас жемқорлықтың ерекше белгісі - ол қылмыс -70-