Турдалиев, Ә.О. Сыбайлас жемқорлықпен күрес стратегиясы

шартын құру бойынша арнайы комитет Венада 2002 жылы 21 қаңтардан 2 ақпанға дейін келісім проектісін құру мақсатымен кеңес өткізді. Әлемдік қүбылыс ретінде жемқорлыққа қарсы бағытталған бірнеше декларация мен конвенциялар қабылдані аның жоғары көрсеткен болатынбыз. ¥зақ дайындаудан кейін, 2003 жылы Біріккен Үлтгар ¥йымы «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы» Конвенцияны қабылдады. Қазақстан Республикасы «Біріккен Үлттар Үйымының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы конвенциясын ратификациялау туралы» 2008 жылдың 4 мамырында Заңын қабылдадық. Осылайша, біз 140 мүше-мемлекеттің құрамына кірдік. Яғни, мынадай мәлімдемелермен және ескертпемен ратификацияланды: Қазақстан Республикасы Конвенцияны адам ұстап беру мәселелерінде Конвенцияға басқа қатысушы мемлекеттермен ынтымақгастық үшін құқықтық негіз ретінде пайдаланады; т.б Б¥¥ бойынпіа, жемқорлықпен күресу - жемқорлықгың алдын- алудың мемлекеттердің міндеті. Конвенция жемқорлықпен күресуге мамандырылған мемлекетгік ұйымдарды құруға (6, 36 бап), мемлекет аппаратына кадрларды алу (7 бап), қызметкерлер мен лауазымды түлғалардьщ тәртібі туралы кодекс қабылдауға (8 бап), мемлекеттік сатып алу және мердігерлікті жүзеге асырғанда бәсекелестікті қамтамасыз ету (9 бап), мемлекеттік ұйымдардың қызмегі жөніндегі ақпарат арқылы жемқорлықпен күресуге азаматтық қоғамды шақыру (13 бап). Конвенцияда жемқорлықпен күресу қылмыстьіқ жауапкершілікке тартады, ягни, жемқорлықтың нәтижесінде мүлікті жасыру үшін алынған ақшалар (14, 24 бап), лауазымды адамдардың қызмет бабын теріс пайдалану (19 бап), заңсыз түрде баюды үсынады (20 бап). Қылмысты жазалау ұсыну ғана емес, параны алуда болып табылады (15, 16, 18 бап). Мемлекеттер шетел лауазымды түлғаларды және халықаралық үйымдардың лауазымды түлғалардың сатып алу үшін қылмысты жазалауды енгізуге шақырады (16 бап). Б¥¥ жемқорлыққа жауап беретін заңды түлғаларды енгізу туралы мәселе қойды (26 бап). Мемлекеттерге жемқорлық туралы мәлімдеген куәгерлерді қорғау жөнінде заңды шараларды қабылдауға шақырады (32-33 бап). Жемқорлық опрерацияның нәтижесінде алынған қаржыны қайтару және жемқорлыкды тергеуде техникалық көмек көрсетуге шақырады (43-62 бап) [3]. -54-