Турдалиев, Ә.О. Сыбайлас жемқорлықпен күрес стратегиясы

3. ХАЛЫҚАРА.ІЫҚ ҚҰҚЫҚ ПЕН ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЬЩ ЗАҢНАМАСЫНДАҒЫ СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ КҮРЕСТЩ ДАМУЫ Жалпы дүниежүзінде жемқорлық әлемдік масштабтарға ие болды. Сыбайлас жемқорлық мәселесін шешуге Б¥¥, Еуропа Одағы, Еуропа Кеңесі, Америка мемлекеттерінің ұйымы, сонымен қатар, Экономикалық Ынтымақтастық және Даму ¥йымы қосылады. Тарихи дамудың қазіргі кезеңінде жемқорлықгың трансұлтгылығы бүкіл қоғамдастық қауіпсіздігі үшін төндіретін қауіпті бейтараптандыру үшін халықаралық деңгейде жаһандық шаралар қабылдауды талап етеді. Халықаралық жемқорлыққа қарсы мыналарға бағытталған қүқықтық, саяси, ұйымдастырушы шаралар кешені ретінде стратегия қажет: 1) қоғамдық жемқорлыққа қарсы көзқарас қалыптастыру; 2) жемқорлықтың зияны туралы хабар дарлықты көтеру; 3) жемқорлық қүқық бұзушылықгарды сыиыптаудың халықаралық стандарттарын қамтамасыз ету, зац құзыреті әділет параметрлерін унификациялау; 4) жемқорлық әрекеттерді айқындау мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін оның алдымен қаржы саласында ашықгық атмосферасын жасау[1,3]. Жоғарыда көрсетілген мақсаттарға жетуде сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат әр түрлі халықаральгқ үйымдардың халықаралыққұқықтық актілеріне бағытталған. Жемқорлық мәселесіне Біріккен Ұлттар ¥йымы үлкен көңіл бөледі. Әлемдік қүбылыс регінде жемқорлыққа қарсы бағытталған бірнеше декларация мен конвенциялар қабылданғанын төменде байқауға болады. 2003 жылы Біріккен Үлттар ¥йымы «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы» Конвенциясын қабылдады[2,4]. Конвецияның жағымды жакдары көп, бірақ та Конвенцияда қарастырылған сыбайлас жемқорлықпен күресудің көптеген шараларына қарамастан, оларды орындау құқық бұзушыға деген тиісті санкциялармен қамтамасыз етілмеген. Б¥¥ қарамағында құрылған үйымдар жемқорлыққа қарсы қүралдарды жасауда белсенді қызмет атқарады. Халықаралық қылмысты алдын алу орталығы, Біріккен Үлтгар Хатшылығының қылмысты алдын алу және нашақорлықгы қадағалайтын басқарма аймақ аралық қылмыс бойынша Біріккен Ұлттар Институтымен бірге «Жемқорлыққа қарсы әлемдік бағдарламаны» жасады. -19-