бөлінуі: таңғы ас - 25-30 %, түскі ас - 30-35 %, түстен кейінгі ас - 15 %, кешкі ас - 25-30 %. Көрсетілген мөлшерлер негізгі жатты- ғулардың уакытына байланысты өзгеруі мүмкін (36-кесте). 36-кесте Тамакты кабылдау бойынша тэуліктік калориялылыкты бөлу, % Жаттығу Таңғы ас Түскі ас Түстен кейінп ас (міндетті емес) Кешкі ас Танғы 30-35 35-40 5 25-30 Кешкі 35-40 30-35 - 25-30 Спортшыларда спортпен шүғылданбайтын адамдармен са- лыстырғанда таңғы ас пен түскі астың салыстырмалы калория- лык «кұндылығы» біршама төмендетілген, ал кешкі ас көбейтіл- ген. Спортшыларда әдетте таңғы астан кейін 1,5-2 сағаттан кейін таңғы жаттығу басталады. Егер таңгы ас көп, тойымды болса, ол астың ұзак уақыт қорытылуын кажет етеді - 3-4 сағат, ас корыту жолдарының кызметтік жағдайы бұзылады, дененің жүмыс кабі- леттілігі төмендейді. Бүл ас корыту процесі жүретін ас корыту мүшелері мен біршама дене жүмысын орындайтын каңка бұл- шық еттерінің арасында канды кайта тарату салдарынан жүреді. Дене жұмысы, бір жағынан, ас корыту процесін шартты түрде тежелуін тудырады, ал екінші жағынан, ас корыту процесі ве- гетативтік жүйке жүйесінің парасимпатикалық бөлімінің белсен- ділігін арттырады және оның симпатикалық бөлімінің белсенді- лігін төмендетеді. Дэл осы кызметтік белсенділік көп жағдайда бүлшык ет жүмысының тиімділігін қамтамасыз етеді. Спортшыларда аптаның жекелеген күндерінде спортпен шұғылданбайтын адамдармен салыстырғанда куат шығындары біршама жоғары, бүл жаттығу айналымын калыптастыру сипа- тына байланысты. Дамытушы жаттығу күнінде 6000-7000 ккал жетуі мүмкін, ал демалыс күні күрт 2500-3000 ккал-ға дейін тө- мендейді. Спортшылардың тағам рационының калориялык «кұн- дылығы» олардың бір күндегі жэне апта ішіндегі орташа куат шығындарының мөлшерін ескере отырып, кұрылуы тиіс. Накты
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==