Төрт реттік тамақтану кезінде екінші таңғы ас жеңіл коры- тылатын өнімдерден тұруы тиіс: жеміс шырыны, сүт, айран, же- містер. Түскі ас барлық күндізгі тамак рационының 40 % калориясын қамтуы тиіс. Бүл деңгейден асып кету ас корыту мүшелерінің, эсіресе ас корыту жолдарының секреторлык жүйелерінің физи- ологиялык аса күштенуін, астың ащы ішекте толык корытылма- уын жэне сіңірілмеуін тудырады, бүл ток ішек бөлігінде тамак калдықтарының шіруі мен ашуы процесінің күшеюіне алып ке- леді. Кешкі аска акуыздар мен майлардың салыстырмалы аз мөл- шері қажет, әсіресе карқынды ас қорытуды қажет ететін баяу ыдырайтын майларды (қой, сиыр) кабылдамаған дұрыс. Көкө- ністерден жасалған тағамдар (винегреттер), ботқалар, жемістер, ірімшіктің майлы емес сүрыптарын, сүзбе, айран кешкі асты ұй- кыдан 3-4 сағат бұрын кабылдаған дұрыс: бұл кезде негізгі ас корыту процесі аякталады. Тамақ өте ыстык немесе салқын болмауы тиіс. Ондай болған жағдайда бүл ауыз куысының шырышты кабаттарына, өңешке, асқазанның моторлык жэне секреторлык кызметтеріне теріс эсер етуі мүмкін. Асты баяу, мүқият шайнау қажет. Бүл ашығу сезімін тамактың аз мөлшерімен кандыруға мүмкіндік береді. Дене салмағын азайту үшін күндізгі тамак рационының кө- лемі тэуліктік куат шығынынан томен болу, күніне 1000 ккал-ны құрауы тиіс. Тэуліктік калорийларды бүдан көп шектеу қажет емес, себебі бүл жағдайда дене салмағының азаюы май қорлары- ның ғана емес, сонымен бірге бұлшық ет үлпаларының есебінен болады. Дене шынықтыру және спортпен шүғылдану кезіндегі тамактану тәртібі Спортшылар үшін төрт реттік тамақтану (таңғы ас, түскі ас, түстен кейінгі жэне кешкі ас), ал спорттың кейбір түрлерінде жаттығу кезіндегі қосымша тамақтану (қашықтықта-дистанция) дүрыс. Тэуліктік рационның калоражын тиімді келесі үлгілік
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==