3-4 г кант жұмсалады. Егер бұған каннын канты жұмсалатын болғанда, гипогликемиялык кома 1 минуттан кейін дамитын еді. Сондыктан жүктеме кезінде глюкозаның каннан бүлшык етке өтуі осы үрдіс камтамасыз ететін инсулиннің өндірілуін жэне осмостык кан кысымының есебінен глюкозаның бұлшык еттерге өтуін қиындататын ферменттердің өндірілуін бөгеттеу жолымен токтатылады. Спортта куат шығындары спорттың мамандануына, түріне байланысты. Жаттығу барысында куат шығындарын камтамасыз етуі сипатына карай спорт түрінің үш тобын ажыратады: 1) көбінесе аэробтык топ (үзын кашықтыктарга жүгіру, шаң- ғымен жүгіру, бағдарлау спорты, велосипед спорты, жүзу, жүру); жаттығулар үзакуакыт жүмыс істеуді жэне көп куат шығындарын талап етеді (тэулігіне 6000-7000 ккал); 2) аэробтык-анаэробтык топ (орташа кашыктыктарға жүгі- ру, спорт ойындары, ескек есу, күрес); жаттығуларда үзак уакыт- тық жэне салыстырмалы кысқа уакытты жүмыстар орындалады (кайталама эдіс), куат шығыны - тэулігіне 5000-6000 ккал; 3) анаэробтық топ (секірулер, кыска кашықтыктарға жүгіру). Спортшылар агзасының спорттағы қуат шығындарын үнемдеушілігі спорт техникасының тиімділігімен де негізделген. Мысалы, жоғары техникалы шаңғышы техникасы томен, жетіс- пейтін шаңғышымен бірдей жылдамдыкта куатты аз жүмсайды, ал куат шығындары бірдей болған кезде үлкен жылдамдықты көрсетеді. Ол қуатты механикалык жұмыстарға тиімдірек жүм- сайды, бүл кезде жылуға айналатын куат мөлшерінде айтарлыктай айырмашылык жок. Түрлі спорт мамандықтарының өкілдеріне арналған тэуліктік рационның калориялылығы мен кұрамы бір- дей емес (35-кесте). Бұл ретте спортшының тамақ рационының қуаттык кұндылы- ғы бапкердің спортшыға койылған мақсатына байланысты: дене салмағын бір калыпта сактау, төмендету немесе арттыру міндет- теріне де, ағзаның негізгі үлпаларының белгілі бір аракатынасын камтамасыз ету (сүйек, бұлшык ет жэне май үлпалары). Бірінші жағдайда ол куат шығындарына тең болуы, екіншісінде томен,
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==