лу мүмкіндіктерінен асып түскен жағдайда онтогенез жэне филогенез барысында калыптаскан адам ағзасының қоршаған ортамен аракатынасы бүзылып және ағзада түрлі кызметтік ауыткулардың калыптасуына немесе патологиялык процестердің дамуына алып келуі мүмкін. Метеорологиялық жағдайлардың кенеттен ауыт- кулары, ауаның біршама ластануы, жағымсыз тұрмыстык жэне өндірістік жағдайлар, сапасыз су, үзак уакытка созылған дене жэне психикалык аса күштенулер, козғалыс белсенділігінің жетіс- пейтін немесе шамадан тыс деңгейі, дұрыс тамактанбау - адам денсаулығының күйін кыска мерзімдік кайтымды немесе тұракты бұзылуына алып келетін негізгі факторлар. Гигиенаның жетекші эдістемелік кағидасының бірі - ағза мен ортаның бірлігі: ағза мен орта бөлінбейтін түтас, «ағза - орта» бірыңғай жүйесінің негіз- гі бөліктері ретінде карастырылады. Дэл осы коршаған ортаның түрлі фаісторларының адам ағзасына эсер ету ерекшеліктерін зерттеу негізінде еңбек, түрмыс, демалыс жэне дене шынықты- румен айналысуга колайлы жағдайлар калыптастырудың ги- гиеналык үсынымдары, нормалары мен ережелері қалыптасады. Гигиенанын объектісі - халықтың түрлі топтары, оларда ауру- лардың алдын алу шаралары өткізілінеді. Ғылым ретінде гигиена пэні ағзаның коршаған ортаның түрлі факторларымен өзара байланыс процесін зерттеу болып табылады. Осыған байланысты гигиеналык іс-шаралар ыктималдылығы, негізінен, популяция- лык сипатта болады жэне тек қана жеке адамның емес, халықтың үлкен топтарының сұраныстарын қанағаттандырады. Олар адам ағзасының коршаған ортаның мүмкін болатын жағымсыз әсер- леріне төзімділігін арттыруға, денсаулык күйін жаксартуға, дене жағынан дамуға, жүмыс кабілеттілігін арттыру мен белсенді ұзак өмір сүруді үзартуға бағытталған. Бүл үшін келесі гигиеналык әдістер колданылады: - еңбек жэне демалыс жағдайлары мен тәртіптерін оңтай- ландыру; - дүрыс жэне тиімді тамактану; - козғалыс белсенділігін оңтайландыру; - шыныктыру.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==