Спорттық гигиена: оқу құралы / А. Ә. Мәутенбаев, А. Б. Еланцев, С. Т. Төлеуханов.

Е дэрумені (токоферол). Бұл атаумен химиялык құрылы- мы мен биологиялык эсерлері бойынша жакын біркатар косы- лыстар біріктірілген. Е дәрумені жасушалық жэне субжасушалык мембраналардың каныкпаған липидтерін еркін радик&зды тоты- ғудан корғайды, сперматогенезге, кұрсактағы баланың дамуына жэне жүктіліктің к&тыпты ағымына ыкпші етеді; тотығу про- цестеріне катысады, каныкпаған май кышкылдарын тотығудан корғайды. Бұл дәруменге деген дені сау ересек адамның тэуліктік кажеттілігі 10-20 мг, балаларда - дененің 0,5 мг/кг кұрайды. Не- гізгі тағамдық кайнар көзі: өсімдік майы (күнбағыс, соя, макта, жүгері), көкөністердің жасыл жапырактары. К дэруменін (филлохиндер) антигеморрагиялык дәру- мен деп атайды, себебі ол протромбиннің синтезі процесіне катысады, канның үюын калыпка келтіруге ыкпал етеді, ги- попротромбинэмиямен байланысты қан тамырларының кана- уын төмендетеді. Ересек дені сау адамның оған деген тэулік- тік кажеттілігі - 0,2-0,3 мг, жаңа туған сәбилерде 2-5 мг-ды кұрайды. Негізгі тағамдык кайнар көзі: шпинат, кырыккабат, кызанак, бауыр. Бакылау суракіары мсн тапсырмалары 1. Тамакка койылатын негізгі гигиеналык талаптарды атаңьп. 2. Жеткілікті жэне тендестірілген тамактан> дегеніміз не? 3. Тағам рационын калыптастырудын негізгі гигиеналык кағидалары кандай? 4. Акуыздардын физиологиялык рөлі жэне олардын гигиеналык манызы кандай? 5. Майлардың физиологиялык рөлі жэне олардын гигиеналык манызы кандай? 6. Көмірс} лардың физиологиялык рөлі жэне олардын гигиеналык маңызы кандай? 7. Минералды заттардын физиологиялык рөлі жэне олардын гигиеналык манызы кандай? 8. Дәрумендердін физиологиялык рөлі жэне олардын гигиеналык манызы кандай?

RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==