ген ферменттердін кызметіне катысады; В! гиповитаминозының дамуына кедергі жасайды. Қалыпты аралас тамак рационында ересек адамның оған деген тәуліктік кажеттілігі толығымен камтамасыз етіледі. Мырыіитың иондары кейбір ферменттердің құрамына кіреді жэне ұрыктандыру процесіне белгілі бір дәрежеде катысады. Оларға деген ересек адамдардың тэуліктік кажет- тілігі калыпты алуан түрлі тамактану кезінде толығымен канағаттандырылады. Мырыш иондарының негізгі тағамдык кайнар көзі: ет, бауыр, сиыр сүті, саңыраукұлактар, бүршактар, астык дакылдары. Су. Адамның суға деген тэуліктік кажеттілігі біркатар фак- торларға: сырткы ортаның метеорологиялык жағдайларына; дене еңбегінің деңгейіне, тамақтың күрамына байланысты. Суға деген кажеттілік майлы, койылтылған, түзды және ащы коспалары бар тамақтарды пайдаланғанда артады. Әдетте, жеңіл дене жү- мысы кезінде ересек адам ағзасының тэуліктік кажеттілігі дене салмағының 1 кг-на 30-40 мл суды күрайды. Дәрумендер - ферменттердің калыптасуы үшін ағзаға кажет- ті химиялык кұрамы жағынан эртүрлі органикалык косындылар. Олар екі топка бөлінеді: суда еритін (С, Р, В тобының дәруменде- рі) жэне майларда еритін (A, D, Е, К) дәрумендер. Майда еритін дәрумендердің негізгі тағамдык кайнар кө- зі жануарлар жэне өсімдік майлары болып табылады (сэры май, өсімдік майлары, балык майы жэне т.б.); суда еритін дэрумендер - жемістер, көкөністер, дакылдар, цитрустар, каракат жидектері, итмүрын жидектері. Ағзаны дэрумендердің жеткілікті мөлшерімен жэне жинағы- мен камтамасыз етудің міндетті шарты - алуан түрлі тамактану, оның ішінде балғын көкөністер мен жемістер. Қыста жэне көк- темде тағамдағы дэрумендер мөлшері азаяды, бүл түтынылатын балгын көкөністер мен жемістер мөлшерінің жэне күзде өнім- дерде сакталатын дэрумендер саны азаюымен байланысты. Дэрумендер мөлшері (әсіресе С жэне А) үзак уакыттык термиялык аспаздык өңдеу кезінде де азаяды.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==