адамдар үшін - 297-378 г. Эйелдерде 18-59 жаста көмірсуларға деген кажеттілік ер адамдарга Караганда шамамен 15 %-ға төмен. 75 жаста ер адамдар мен әйелдер арасындағы бұл айырмашы- лықтар жоғалады. Көмірсулар ағзаның куатқа деген кажеттілігі- нің 50-55 %-ын толтыруы тиіс. Дене салмағының 1 кг-на 5-8 г көмірсулар кажет, яғни акуыз бен майларга Караганда 4-5 есе көп. Спортшылар үшін көмірсуларды түтынудың тэуліктік нормасы - 700 с/тәу жэне одан көп мөлшерге жетеді. Микроэлементтер - бүл 1:100 000 және одан да аз мөлшер- де адам ағзасының үлпаларында болатын химиялык элемент- тер. Микроэлементтерге сондай-ак суда, топыракта жэне т.б. аз мөлшерде болатын химиялык элементтерді де жаткызады. Кей- бір микроэлементтер адам ағзасының өмір тіршілігінің маңыз- ды үрдістері үшін, сондай-ак көптеген зат алмасу процестердің қалыпты өтуі үшін кажет (28-кесте). Адам ағзасының кұрамына тұрақты кіретін жэне оның өмір тіршілігі үшін белгілі бір маңы- зы бар микроэлементтерді биогенді элементтер деп атайды. 28-кесте Негізгі микроэлементтерді физиологиялык-гигиеналык бағалау Микроэлемент Физиологиялык рөлі мен биологиялық әсері; адам патологиясындағы рөлі 1 2 Алюминий Эпителиальды, дэнекер жэне сүйек улпаларының да- муына жэне калпына келу іне ыкпал етеді; ас корыту без- дері мен ферменттерінің белсенділігіне ыкпал етеді. Бром Жуйке жуйесінін кызметін реттеуге катысады, жыныс бездері мен калканша бездердің кызметіне эсер етеді. Ағзада шамадан тыс жинакталуы тері ауруларын ту- дырады (бромодерма жэне орталык жуйке жуйесінін кызметін тежейді). Темір Тыныс алуға, кан түзуге, иммунобиологиялык реак- цияларға катысады; алмасуы бүзылған жағдайда темір тапшылыкты анемиясы, гемосидероз жэне гемохромо- тоз дамиды. Йод Калканша бездің кызмет етуі үшін қажетті; ағзаға жет- кіліксіз түсуі эндемиялык жемсаудың дамуын өршітеді. Кобальт Қан түзу процесін үдетеді; акуыздар синтезіне, көмір- сулары алмасуын реттеуге катысады.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==