Кейбір тагамлык майлардын сипаттамасы 23-кесте Майлың түрі Сінімді- Мөлшері, % Токоферолдар, г/л лігі, % Линол кышкылы Фосфатидтер Сүг 93-98 0.6-3.6 0,3-ке дейін 0,03 Койдың майы 74-84 3,0-4,0 - - Сиырдың майы 75-88 4,0-ге дейін - 0,01 Шошка майы 95 3,8 1,0-ге дейін 0,03 Күнбагыс майы 95-98 54,0 - 0,7-1,2 Майларда қаныккан май кышкылдары да (пальмитин, стеарин және т.б.), сонымен бірге поликаныккан май кышкылдары болады (олеин, линол жэне т.б.). Поликаныккан май кышкылдары каныккан май қышкылдарына Караганда биохимиялык барынша белсенді, күштірек тотығады жэне куат алмасуға қатысады. Адам ағзасында синтезделмейтін линол, линолен жэне арахи- дон май кышкылдары маңызды кышкылдар катарына жатады, се- бебі атеросклероздың алдын алу үшін кажетті. Күніне тамакпен 20-30 г өсімдік майын түтыну жеткілікті. Поликаныккан май кышкылдары майлардың сіңірілуін айтарлыктай арттырады. Май тәрізді заттар. Олардың ішінде фосфатидтер мен сте- риндер маңызды кызмет аткарады. Фосфатидтер фосфор кыш- қылы түзын, атап айтканда, баска фосфатидтермен катар жүйке ұлпасының, жасуша кабыкшаларының күрамына кіретін леци- тинді камтиды. Фосфатидтердін негізгі көзі сиыр еті, кілегей, бауыр, жүмыртка акуызы, бұршактар болып табылады. Стериндер гормондардың, өт кышкылының жэне кейбір баска да биологиялык белсенді заттардың түзілуіне катысады. Олардың ішіндегі едәуір маңыздысы - холестерин, ол барлык жасушалардың кұрамына кіреді жэне оларға гидрофильділік береди яғни суды үстап тұруға мүмкіндік береді. Холестерин жүйке талшыктарының кұрылымдык элементі болып табылады. Дені сау адамдарда шамамен кажетті холестериннің 80 %-ын бауыр синтездейді жэне тек 20 %-ы сырттан тамак аркылы тү- седі, сондыктан қүрамында холестерин бар өнімдерді (май, жұ-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==