Жануартектес акуыздар ересектердің тэуліктік рационында жалпы тұтынатын акуыздардың мөлшерінің 40-50 %-ын, спорт- шыларда - 50-60, балаларда - 60-80 %-ды кұрауы тиіс. Акуыз- дарды мөлшерінен артык колдану ағза үшін қауіпті, себебі та- мактың қорытылу жэне ыдырау өнімдерінің (аммиак, мочевина) бүйрек арқылы шығуын киындайды. 22-кесте Әртүрлі жастағы окушылардын тағамдык акуыздарга тәуліктік кажеттілігі (Н.И. Волков бойынша) Жас, жыл Акуызға кажеттілігі, дене салмағының г/кг 6-10 1,2 11-14 1,0 15-17 0,8 Майлар бейтарап майдан - май кышкылдарының үшглице- ридтерінен (олеин, пальмитин, стеарин жэне т.б.) жэне май тэ- різді заттардан - липоидтерден тұрады. Майлардың басты рө- лі ағзаға қуатты жеткізу болады. 1 г май тотыққан кезінде адам ағзасында көмірсулар мен акуыздар салыстырғанда 2,2 есе көп қуат (2,3 ккал) алынады. Майлар жасушалардың протоплазмасының құрылымдық бөлігі бола отырып, құрылымдық кызметті де атқарады. Майларда өмір үшін кажетті майда еритін A, D, Е, К дәрумендері бар. Липоидтер жасушалык мембраналар, гормондар, жүйке талшықтарының қүрамына да кіреді жэне май алмасуын реттеу- ге айтарлыктай эсер етеді. Май томен жылу өткізгіштік қасиет- ке ие, осының аркасында тері асты-май үлпасында бола отырып, ағзаны салкындаудан корғайды. Түрлі майлар мен май тэрізді заттардың тағамдық құндылы- ғы бірдей емес (23-кесте). Жануар майлары өсімдік майларымен салыстырғанда дэру- мендік қүрамы едәуір бай. Өсімдік майларында Е дәрумені ғана бар, алайда жануарлар майына қарағанда оларда поликанықкан май кышқылдары көп.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==