ге болады. Тагам рационының толыккандылығы көп жагдайда халыктың денсаулық күйін аныктайды, өсу мен дене дамуға, жұ- мыс кабілеттілігіне, бейімделу мүмкіндіктеріне, ауруға шалдығу- шылык пен өмір сүру ұзактыгына ыкпал етеді. Гигиенада ғылыми негіздерге, тамакка деген кажеттілік- ті сандык жэне сапалык катынаста толығымен камтамасыз ету- ге кабілетті тамактануды білдіретін «тиімді тамактану» термині кабылданған. Тамакка койылатын негізгі гигиеналык талаптар: - ағзаның куат шығындарын толығымен қанағаттандыру; -ұлп&тардың, мүшелердің калыптасуына жэне барлык физиологиялык процестердің қалыпты өтуіне кажетті тағам заттарын (акуыздар, майлар, көмірсулар, дәрумендер, минералды заттар жэне су) қамтуы; - алуан түрлі (жануарлардан жэне өсімдіктен алынған түрлі өнімдерден тұруы); - жағымды дэмі, иісі мен сырткы түрінің болуы; - жеңіл корытылатын болуы; - қауіпсіз болуы тиіс. Тамакты тиімді ететін негізгі гигиеналык кұралдар: - қуат шығындарын қалпына келтіру үшін тамактанудың куаттык «күнын» нормалау; - тамакты ағзаның негізгі физиологиялық кызметтерін камтамасыз ету жэне кұрылымдык процестерді камтамасыз ету' үшін негізгі тагам кұрамы бойынша нормалау (акуыздар, майлар, кө- мірсулар, су, микроэлементтер, минералдар, дэрумендер). Жеткілікті жэне теңдестірілген тамақтану туралы түсінік Кез келген биологиялык жүйенің өміршеңдігінің негізі - ағза мен сырткы ортаның арасындағы зат алмасу. Күнделікті тамак жеткілікті мөлшерде жэне тиімді катынаста ағзаға кажет- ті барлык заттарды камтуы тиіс. Жасушалар мен ұлпаларды қалыптастыру мен калпына келтіру, зат алмасу мен адам ағзасына кажетті қуат үшін шамамен 70 химиялык косынды талап етіле- ді. Адамның тамағы химиялык жағынан алуан түрлі, белгілі бір-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==