Спорттық гигиена: оқу құралы / А. Ә. Мәутенбаев, А. Б. Еланцев, С. Т. Төлеуханов.

Су процедураларынан едәуір қарқындысы - шомылу мен жү- зу. Суда болудың өзі куат шығынын біршама арттырады, себебі судың үлкен жылу өткізгіштігінің салдары ретінде жылу беру артады. Мысалы, +20 °С температуралык суда 15 минут козғалы- ссыз тұру 100 ккал жоғалтуға алып келеді. Оның карсылығына төтеп берілетін судағы козғалыстар массаж жасау әсерін бере- ді. Тұзды (минералды) суда шомылу (теңіз, тұзды сулы көл, ми- нералды суы бар хауыздар) тұщы суға қарағанда ағзаға күшті- рек эсер етеді, себебі тұзды су үлкен жылу өткізгіштікке ие жэне оның химиялык құрамы терінің рецепторларына косымша тітір- кендіру әсерін береді. Ашык су коймаларда шомылуды судың температурасы +18...+22 °С жэне ауа температурасы +20...+22 °С кезінде 2-3 ми- нуттан бастайды, содан кейін шаралардың процедураның ұзақты- ғын 10-20 минут жэне одан да жоғары уақытқа көбейтеді. Шомылу үшін ең жақсы уақыт - жаз, таңғы жаттығудан кейін, таңер- тең жэне түс қайта 17-18 сағ. Бір күнде кайта суға түсу ағзаға оң әсерін күшейтеді. 2 минуттан үш рет шомылу кезінде жылу- ды жоғалту 6 минут бір рет шомылуға Караганда үш есе жоғары (18-кесте). 18-кесте Судын температурасына байланысты каркынды шомылудың узактығы, мин (В.Н. Сергеев бойынша) Су температурасы, °С Шыныккан де- ні сау адамдар Шыныкпаған дені сау адамдар Әлсіреген, егде адамдар мен 15 жаскадейінгі балалар 1 2 3 4 12 1-2 - - 13 1-2 - - 14 1-3 - - 15 2-3 1-2 - 16 2-5 1-3 - 17 3-7 2-4 1-2 18 4-9 2-5 1-3 19 5-10 3-8 2-4 20 7-13 4-8 2-5

RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==