аркасында адам түрлі температуралык жағдайларына бейімде- луге кабілетті жэне тиімді температурадан айтарлыктай ауыт- куларға кысқа мерзімде төтеп бере алады. - Сыртқы температураның өзгерістері жылуды өндірудің жэне оны коршаган ортаға берудің физиологиялык тетіктерін жылдамдатады: адам, бір жағынан, жылуды жоғалту жағдайын өзгертеді, ал екінші жағынан, өндірілетін жылу мөлшерін өзгерте отырып, сырткы температураға тиімді бейімделеді. Жылу өндіру мөлшерінің өзгеруі химиялык жылу реттеумен түсіндіріледі. Ауа температурасы төмен болған кезде (+15° едәуір салкын коршаған заттарға сәулелену (шамамен 45 %); - конвекция, яғни денеге жанаскан жэне эдетте біршама коз- ғалыста болатын ауаның кабат-қабатымен жылуы (шашамен 30 %); - тері мен тыныс алу жолдарының шырышты кабатынан ыл- ғалдың булануы (шамамен 25 %) нэтижесінде тері бетінен азаяды. Жылудың калған бөлігі тамакты, жүтылатын ауаны жылы- туға жұмсалады жэне 10 %-ға дейін бөлінулермен азаяды. Ты- ныштык және жылулық жайлылық күйде конвекциямен жылуды жоғалту 15,3 %-ды кұрайды, сэулеленумен - 55,6 %, буланумен -2 9 ,1% . Жылуды жоғалтудың келтірілген мөлшерлері бөлме тем- пературасындағы тыныштық күйге жакындатылған және соған тэн. +30° С температурадан бастап жылуды беру сәулелену мен конвекция жолдарымен азаяды жэне +37° С жоғары температура кезінде жылуды таратудың жалғыз жолы болатын булану ко- бейеді. Конвекцияныц жылуды тарату топыракпен немесе баска да едэуір суық беткейлермен жанасқан кезде жүреді. Жылуды түзу мен жылуды беруді реттеудің аркасында адам ағзасы коршаған ортаның температурасы айтарлыктай құбылған кезде де дене температурасының тұрактылығын сақтайды, алайда жылуды реттеу шексіз емес. Шынығу коршаған ортаныц томен температу расының теріге жэне жоғарғы тыныс алу жолдарының шырышты кабатына эсер ету кезінде болады. Температуралык тітіркендіргіштің эсеріне ағзаның реакция- сында (ауа немесе су процедуралары) үш кезеңі байкалады.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==