жұқпалы, аллергиялық, кауіпті ауруларға, атеросклерозға, семіз- дікке, диабетке тұрактылығы артады. Спортшыларға шынығу жаттығу жүктемелеріне тезірек бейімделуге мүмкіндік береді. Шынығу ағзаға дене жэне психикалық жүқтемелердің жағымсыз эсер ету каупін азайтады, спорттык калыптың басында иммун- дык корғаныстың төмендеу каупін төмендетеді. Нәтиже шынығу факторларының (ауа, су, күн) түріне, оны қолдану әдісіне (ысқылау, шомылу, душ, жүзу), осы кезеңдегі ки- мыл белсенділігіне, шаралардың қаркындылығы мен ұзақтығына, шынығу деңгейіне байланысты болады. Шынығудың жергілікті әсері ерекше маңызды, мысалы: мүрын, жүтқыншак жолдарын, аяктың, жоғарғы тыныс жолдарының жүкпаларының алдын алу үшін кеуде қуысын шыныктыру тиімді. Шынығу шараларының каркыны біртіндеп артуы тиіс, себебі ағза шынықтыру іс-шараларына жылдам бейімделеді. Сондыктан оларды қолдану жүйелі, күнделікті немесе тіпті күніне екі рет бо- луы тиіс. Егер шынығу тиімсіз болса, жоғарғы тыныс алу жолдарының (суық тию, гайморит, бронхит, тонзиллит, пневмония), бүйректің (нефрит), буындардың (артрит) жедел жэне созылмалы аурулары дамуы мүмкін. Бүл көбіне тітіркендіру күшінің ағзаның жастык- жыныстық қызметтік мүмкіндіктері мен жеке ерекшеліктеріне сэйкестік кағидалары бұзылған кезде болады. Шынығудың гигиеналык кағидалары Жиынтык, қагидасы. Шынығудың барынша үлкен сауық- тыру эсері түрлі шыныктыру кұралдарының кешенін (күн, ауа, су) бір уакытта орынды қолданған кезде ғана мүмкін. Жиынтық кағидасы шынығудың физиологиялык мэнінен туындайды. Әр- бір колданылатын күралдың агзаға физиологиялық эсері шынығу барысында өзара толықтырылып отырады, бұл ағзаның өтеуші- лік-бейімделу ауқымын көбейтеді де, күшейтеді жэне шынығу- дың сауықтыру әсерін арттырады. Жүйелілік қагидасы. Шыныктыру қүралы ұзак уакыт үзіліс- терсіз, үнемі колданылатын болғанда ғана сауыктыру әсерін бе-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==