Спортшыларда індет кезінде тумаумен ауыру жиілігі (10 000-ға) және енбекке жарамсыз күндерінін саны да төмен: сэйкесінше 68 және 2,7, спортпен айналыспайтындарда 130 жэне 5,8. Бұл топтар науқастану ұзактығы бойынша ажыратылады (9-кесте). 9-кесте Түрлі жастагы спортшылар мен спортпен айналыспайтын аламлардағы наукастану узактыгы (М.Я. Левин жэне С.В. Хрущев бойынша) Ton Наукастану узактыгы (кун) ЖРЖ Ангина Терінің ірінді бузылулары Лимфаденит 10-14 жастагы Спортшылар 5,4 7,3 10,5 8,5 Спортшы еместер 8,6 11,3 5,6 13,3 15-17 жастагы Спортшылар 4,6 7,4 8,5 6,7 Спортшы еместер 8,3 10,0 6,9 10,0 Осылайша, жаттыккан адамдарда жалпы жэне жұкпалы ау- руларға шалдығу нуклеиндік кышқылдар мен акуыздар, сондай-ак митохондрия ақуызы синтезінің күшеюін тудыратын, жасушаның генетикалык аппаратын жылдамдатудың аркасында халыктың баска топтарына Караганда 2-3 есеге төмен. Бүл олардың қуаты- ның артуына жэне қуат түзілімдердің (макроэргиялык фосфаттар) жетіспеуі нэтижесінде аденазин-үшфосфорлық қышкылының (АҮФ) жоғары ресинтезіне, фосфорлау жэне гликолиз процесте- рінің жылдамдауына алып келеді. Бүл жылжу жасушаның генетикалык аппараты үшін белгі болып табылады. Сонымен, өсу мен дамуды аныктайтын факторлар физиоло- гиялык стресс сипатына ие болуы тиіс, оның табиғи салдары - осы жүйенің бастапкы деңгейге, шамадан тыс мөлшермен онын қалпына келуге қайтып оралмауын индуцирлейтін физиоло- гиялык жүйенің белсенділігі (И.А. Аршавский). Дене шыныктырумен айналыспайтын адамдардың арасында медициналык көмекке 58 %-ы жүгінген, түракты айналыспай- тындардың арасында - 38 %-ы, ал дене жаттығуларымен түракты айналысатын адамдардың ішінде - тек 20,8 %-ы.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==