Спорттық гигиена: оқу құралы / А. Ә. Мәутенбаев, А. Б. Еланцев, С. Т. Төлеуханов.

бұлшык ет жұмыстары кезінде куат шыгыны 95 %-ға дейін артады. Осылайша, адамда оттегін тұтыну мен қуат шығыны бұлшык ет жұмысының ауырлыгына байланысты (6-кесте). 6-кесте Адамдағы тыныштык күйде және түрлі бүлшык ет жүмыстары кезіндегі оттегін түтыну мен куат шыгыны мөлшерлері (А.И. Колотилов жэне С.А. Косилов бойынша) Бүлшык ет кызметінің түрі Оттегін түты- нү, мл/мин Қуат шыгыны, ккал/мин 'Гәуліктік куат шыгыны, ккал/мин Тыныштык күй 180-200 1.0 1400-1700 Орташа ауырлык денгейін- дегі булшык ет жұмысы 500-1500 2,7-7,5 3000-4000 Жоғары ауырлык деңгейін- дегі бүлшык ет жүмысы 1000-3000 5-15 4000-5000 Тиімді микроклимат жағдайындағы бұлшық ет жұмысына, сондай-ак кызу немесе салкындау жағдайындағы жұмыска бейімделуге болады, яғни оны куат шығыны бойынша едәуір үнемді жэне жылу жағдайының көрсеткіштері бойынша едэуір көтеруге болады. Спорттың белгілі бір түріндегі жүйелі түрдегі жаттығулар тамыр пульс жиілігінің, қан кысымының жэне отте- гін пайдаланудың төмендеуіне алып келеді. 7-кестеден көретініміздей, түрлі жаттыгу деңгейі бар шаңғы- шыларда оттегін түтыну жылдамдығы мен көлемі негізінен 2-3 есеге өзгеруі мүмкін. Жеңіл атлеттерде жүгіру кезіндегі қуат шығынын каркындылығы келесі тэртіпте бөлінеді: 100 м - 300 ккал/мин; 400 м - 180 ккал/мин; баяу аяк-жортакпен жүгіру - 15 ккал/мин. 7-кесте Шангымен сырғанау кезіндегі түрлі денгейде жаттыккан адамдардағы оттегін түтыну (А И. Колотилов жэне С.А. Косилов бойынша) Шанғышылар Оттегін тутыну Жылдамдык, м/ мин Көлем, л/ мин 100-ге дене салмағынын мл/кг Жаттыкпағандар 84 1,795 25,7 Жаттыккандар 192 1,108 7,4

RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==