Дене шыныктыру және спортпен шұғылдану кезінде газдар- дын диффуздық, яғни 1 мм рт. ст. альвеолярлык мембрананың екі жағынан да парциалдык кан кысымының айырмасы болған кез- де уақыт бірлігіне диффуздық қабілеттілігі артады. Бұл жұмыс уакытында тыныштык күйге қарағанда өкпе капиллярлары саны- ның көптеп ашылуынан туындайды. Кіші кан айналымындағы капиллярлык арнаның жалпы сыйымдығы және қан ағымының өкпе капиллярлары аркылы өту жылдамдығы артады. Дене шынықтыру және спортпен шүғылдану кезінде өкпенің едәуір белсенді желденуі орталык жүйке жүйесінен эфференттік эсер ету нәтижесінде тыныс алу бұлшык еті жұмысының артуын- ан болады. Дене шыныңтыру және спортпен шұгылдану кезіндегі эндо- криндік қызметтер. Дене шыныктырумен және спортпен шұ- ғылданатын адамдардағы дене жүктемесінің қуатына қарай қанда норадреналин мен адреналиннің, сондай-ак кортизон мен корти- костеронның мөлшері артады. Дене жүктемелеріне бейімделу барысында, яғни машыктану дамуына карай бүл өзгерістер айкын көрінбейді, кейде тіптен байқалмайды. Сонымен бірге қандағы катехоламиндер мөлшерінің арту мүмкіндігі жоғарылайды. Дене жүктемесі шегаралық мүмкіншілігіне жеткен кезде дайындығы жоғары спортшының канында норадреналин мен адреналиннің мөлшері жоғары болады. ¥зақ уакытқа созылған бүлшық ет жүмысы кезінде симпа- то-адреналды және гипофизарлык-адренокортикалдык жүйелер- дің белсенділігі төмендейді. Қандағы адреналин мен норадрена- линнің деңгейі де осылай болады. Бұл бүйрекүсті безіндегі адреналиннің биосинтезіне қатысатын ферменттерінің белсен- ділігі төмендеуімен байланысты, глюкокортикоидтар деңгейінің төмендеуімен себептік байланысты болуы мүмкін. Қандағы глю- кокортикоидтардың мөлшері гипоталамо-гипофизарлық-адре- нокортикалдық жүйе кызметінің төмендеуіне алып келетін, гип- покамптың жоғары белсенділігі салдарынан үзак уакыттык бұл- шық ет жүмысы барысында азаяды. Бүл корлардын таусылуын болдырмайтын, дене жағынан шаршаудың мэні қүралатын ағза-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==