Дене шынықтыру жэне спортпен иіүгылдану кезіндегі ты- ныс any мүіиелерінің цызметтік күйлерінің өзгеруі. Дене шынык- тыру жэне спортпен шұғылдану кезіндегі тыныс аду аппараты жұмысының көлемі газ алмасудың артуына карай ұлғаяды. Егер дене жүктемесі көп болмаса, өкпенің желденуі мен оттегін тұ- тыну мөлшерлерінің арасында сызықтың тәуелділік байкалады. Күшті дене жұмысы барысында бұл тәуелділік бұзылуы мүм- кін, сол кезде желдету үлкен деңгеймен артады. Дене шыныкты- румен жэне спортпен шүғылданатын адамдардың көпшілігінде өкпенің желденуі 100 л/мин-тан аспайды. Сабак кезінде осымен катар, эдетте, өкпеде ауаны пайдалану да артады. Тыныш күйде- гі өкпенің желденуі 3-4 % оттегін колдану кезінде 5-8 л/мин-ты кұрайды. Сабак кезінде минутына он шакты литрді күрай оты- рып, желдету күшейеді, оттегін пайдалану, эдетте, 4-8 %-ға тең болады. Алайда дененің басым бүлшык еттердің катысуымен орындалатын жаттығуларда ғана осылай болады. Жүйелік спорт жаттығуының нәтижесінде жас спортшы- ларда спортшы емес кұрдастарына Караганда өкпенің тіршілік сыйымдылығы (ӨТС) мөлшерімен сипатталатын сырткы тыныс алудың кызметтік деңгейінің жэне дем алу мен шығару кезіндегі тынысты еркін үстап түру уакытының біршама артуы байкалады (4-кесте). 4-кесте Спортпен шүғылданатын жэне шүғылданбайтын жасөспірімлердегі сырткы тыныс алу мүшелерінін кызметтік күйлеріндегі ерекшеліістері (С.Б. Тихвинский жэне Е.В. Евсеева бойынша) Жынысы Ton ӨТС, мл Тынысты еркін үстап туру, с дем алуда дем шығаруда 12 жасар і 2 3 4 5 Ұл балалар Спортшылар 3033 70 18 Спортшы еместер 2400 61 22 Қыздар Спортшылар "2780 69 21 Спортшы еместер 2522 56 13
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==