ғуларын орындау кезінде өсіп келе жатқан ағза үнемі күрделене бастаған дене жаттығулардын әсерінен козғалыс шартты-реф- лекстік байланыстармен толығады; түрлі еңбек дағдыларын иге- руді жеңілдететін козғалыс дағдылары калыптасады жэне бекі- тіледі. Дене шыныктырумен жэне спортпен жүйелі түрде шұ- ғылдану бала мен жеткіншектің дене дамуына колайлы жағдай жасайды. Бүл кезде өкпеніңтіршілік сыйымдылығы, кол мен арка бүлшык еттерінің күші секілді кызметтік көрсеткіштер жаксарып қана қоймай, сонымен бірге бүкіл тірек-кимыл аппаратының жаксы дамуының аркасында баланың салмағы мен бойы едәуір қаркынды өседі. Балалар мен жасөспірімдердің дененің физикалық дайындык деңгейі олардың козғалыс белсенділігінің көлеміне байланысты. Жас спортшылардың негізгі дене сапаларының дамуы спортпен шұғылданбайтын кұрдастарына Караганда 15-25 %-ға жоғары. Бұл ретте кыз-спортшыларда барлык дене сапаларының даму деңгейі жас өскен сайын артады. Спортпен шүғылданбайтын қыздарга Караганда оларда 16-17 жаста дене сапаларының даму каркыны төмендемейді. Дене шынъщтыру жэне спортпен иіүгылдану кезіндегі қан айнашмының өзгеруі. Дене шынықтыру жэне спортпен шү- ғылдану кезінде кан агымы жэне сәйкесінше гемодинамика көр- сеткіштері жаксарады, жүрек пен кан тамырларының күйлері өзгереді. Қуат шығындарының орнын толтыру жэне бұлшык ет кызметі кезіндегі едэуір белсенді газ алмасуы кан ағымынын артуының аркасында қол жеткізіледі. Осымен бірге артериалдық қаннан оттегі толык пайдаланылады және артерия-веналык айырмашылыгында оның кұрамы артады. Сондыктан минут- тык колем газ алмасуға Караганда аз көлемде үлгаяды. Оттегін максималды түтыну (ОМТ) негізгі алмасу жағдайында оттегін түтынуды 10-20 есе көбейтеді. Жүректің минуттык көлемі газ алмасудың осындай шекті артуы кезінде 5-10 есе гана, 3-5-тен 20-40 л-re дейін артады. Жүректің минуттык көлемінің артуы ЖСЖ өсуінің аркасында камтамасыз етіледі. Дене тәрбиесі сабақ- тың барысында ЖСЖ 180-240 кағ/мин жетуі мүмкін.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==