болмау үшін етеккір келу күндері жыныстык катынаска түс- пеу керек; осы себеппен де бұл кезеңде кынаптык бүркіп шаюға болмайды. Жүктілік кезінде алдыңғы 2-3 айда жыныс катынастары шектеледі, ал босануға дейінгі соңғы 2 айда то- лығымен болмайды. Босанғаннан кейінгі 6-8 аптада жыныстық катынаска тыйым салынады. Климактериялык кезеңде жалпы гигиеналык іс-шаралар мен жыныс мүшелерін мүкият күлумен бірге бүкіл денені күнделікті сумен ысқылау (36-22°С) жасау, де- не шыныктырумен айналысу, таза ауаға шығу, дүрыс тамактану үсынылады. Мүның барлығы эндокриндік жүйенің жасқа карай кайта кұруларымен байланысты болатын кейбір өзгерістердің әл- сіреуіне ықпал етеді. ¥йқы гигиенасы. ¥йкы эрбір адамға аса кажетті ағзаның күйі; адам өмірінің үштен бірі жүйелі түрде келетін тэуліктік ұйкы күйіне өтеді. ¥йкы кезінде бұлшык ет тонусының кезеңдік өзге- рістері (бұлшык еттің көп бөлігі босаңсиды), барлық сезімталдык түрлері - тері, көру, есту, дэм сезу, иіс сезу күрт төмендейді. Шартсыз жэне шартты рефлекстер баяулайды. ¥лпатарға канның келуі азаяды, бұл кан айналымы каркындылығының 8-10 %-ға төмендеуімен жэне дене температурасының төмендеуімен катар жүреді. Қазіргі заманауи түсініктерге сэйкес ұйкы - демалу ғана емес, сонымен бірге күні бойы жинакталған акпаратты өңдеуге бағытталған жүмыс. ¥йкы кезінде мидын кызметі токтамайтын- дығы туралы осы сағаттарда оның биоэлектрлік белсендігінің сакталуына қарап айтуга болады. Түнгі ұйкы кезінде биопотенциалдар тербелістерінің жиілігі- нің бірнеше рет (4-5) көтерілуі мен төмендеуі байкалады. Электроэнцефалография (ЭЭГ) эдісімен ұйкының екі түрі ажыратылған: калыпты - түс көрусіз баяу (ортодоксалды) жэне белсенді - түс көретін жылдам (парадоксалды) үйкы. Баяу ұйкының сипаттык ерекшеліктері - тыныс алу жиілігі мен жүрек соғысының төмен- деуі, көз козғалысының баяулауы. Жылдам үйкы кезінде бүл көр- сеткіштер өзгереді. Жылдам үйкы баяу ұйкыға Караганда едэуір терец болады (үйқыдағы адамды ояту киындау, бұлшык еттер
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==