дематысы, олардың ойлау жэне физикалык жұмыс кабілеттілігін казпына келтіру, гиподинамияның алдын азу. Жаттыгулар не- месе ойындар кезіндегі дене жүктемесі орташа каркындылыкта, бірак жоғары козғалыс тығыздыкпен орындалу тиіс. Қозғалмалы үзілісті эрбір сынып үшін өзінің аумагы белгіленетіндей етіп үйымдастыру кажет. Динамикалыц үзіліс. Оны 60 минут ішінде оқу күнінің ортасында тәрбиелеушінің немесе окытушының жетекшілігімен үйымдаскан түрде жүргізеді. Алдымен баяу жүгіру (5-10 минут), содан кейін жаіпы дамытушы жаттыгулар (8-10 минут) жэне үйымдастырылған корытынды бөлім (3-5 минут) орындалады. Динамиказык үзілістің негізгі бөлімінде шаңгымен, конькимен сырғанау, козгатматы ойындар болуы мүмкін. Қозғатыс пен шынығуды үйлестіру үшін тэуліктін ауа райына карай спорттык киімдерін кию үсынылады. Дене жаттығуларымен дайындык жэне калпына келу сабак- тары еңбек өнімділігі мен оку үлгерімін 5-7 %-ға арттырып кана коймай, сонымен бірге жаракат алушылыкты төмендете жэне шұ- ғылданушының денсаулығын нығайта отырып, біркатар маныз- ды сауыктыру-гигиеналык міндеттерді шешуге ыкпат етеді. Өн- дірістегі біршама жаракаттардың болуы адамның шаршауымен байланысты екені белгілі, сондыктан олар көбіне күннің екінші жартысында тіркеледі. Дене жаттығулары енгізілген өндірістер- де жүмысшылардың еңбек кабілеттілігін уакытша жоғалта отырып, ауруга шалдыгу деңгейі де төмендейді. Бүл козғалыс сапа- ларын дамытумен ғана емес, сонымен бірге әсіресе созылмалы аурулармен ауыратын адамдарға кері эсер ететін, шаршау мен шамадан тыс шаршаудың жағымсыз әсерлерінің алдын алумен де байланысты. Ұзакка созылмайтын уакыт аралығында кайталана отырып, сауыктыру дене жаттығулары буындардың канмен камтылуын жаксартады, буын капшығындағы синовия сұйыктығының бө- лінуіне ықпал етеді, буын шеміршектерінің кұрамы мен кызметін жақсартады жэне осылайша, тірек-козғалыс аппаратының ауру- ларының пайда болу, омырткада ауыткулардың түзілу, май табан-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==