Спорттық гигиена: оқу құралы / А. Ә. Мәутенбаев, А. Б. Еланцев, С. Т. Төлеуханов.

лулары. Таңғы гимнастиканы өзіндік дамытушы жаттығумен де біріктіруге болады. Бұл жағдайда ол сауыктыру дене жаттыгуларының дамытушы түрлеріне койылатын жалпы гигиеналык талаптарға сәй- кес орындалуы тиіс. Дене кыздырудың бірінші бөлімінде гим- настикалык жаттығулардың көлемін біршама көбейткен орынды болады. Жұмыстың алдындағы дайындыкты дене жаттығулары неме- се мектептегі сабактар алдағы болатын кэсіби немесе оқуды арт- тыру мақсатында, жұмыс қабілеттілігін оңтайландыруға тез кол жеткізу үшін жүргізіледі. Дайындық жаттығуларының кешені кәсіби жэне оку ерекшеліктерін ескере отырып, калыптасты- рылады (адам ағзасына койылатын психофизиологиялык кэсіби талаптар, еңбекті немесе окуды үйымдастыру ерекшеліктері). Таңғы гигиеналык дене шынықтыру жаттығулар кешеніне жүруді, тартылуды, денені ию мен бұруларды, созылуға арналған жаттығуларды, тізерлеп отыру, секірулер, козғалыстардың дэл- ділігіне жэне назарды шоғырлауға арналган жаттығуларды қосу ұсынылады. Алда болатын кәсіби әрекеттерге белгілі бір дең- гейде орындалатын кайталайтын жаттығулар кіргізіледі. Гим- настиканың кіріспе бөлімінін үзактығы - 4-10 минут. Дене шынықтыру үзілістері. Олар жүмыс немесе сабак басталғаннан соң 3 сағаттан кейін 10 минут ішінде орындалады. Егер өндірістік үй-жайдың ауасында түрлі ластаушы коспалар болса, дене жаттығуларын таза ауада немесе жақсы желдетілетін үй-жайда орындау қажет. Дене шынықтыру минуттары. Олар жүмыс немесе сабак барысында, жүмыс немесе сабақ басталғаннан соң 1-1,5 сағаттан кейін ұйымдастырылады жэне 2-3 жаттығудан түрады, мысалы тартылу, жүрелеп отыру, еңкеюлер, денені бұрулар, басты айнал- дыру. Олардың ұзактығы - кем дегенде 1-2 минут. Қозгалмалы үзічістер. Олардың негізгі мазмұны - 20 минут ішіндегі еркін козғалыс белсенділігі. Ұзартылған үзілісте, әдет- те, таза ауадағы козғалмалы ойындарды пайдаланған жөн. Қоз- ғалмалы үзілістердің негізгі максаты - окушылардың белсенді

RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==