Спорттық гигиена: оқу құралы / А. Ә. Мәутенбаев, А. Б. Еланцев, С. Т. Төлеуханов.

ғулар кезінде буын куысында буын шеміршектерін зақымданудан қорғай отырып, буын бетінің арасындағы демпфер болып табы- латын буынның сұйыктык бөліну аркылы кол жеткізіледі. Созы- луға жасалатын жаттығулар буындардың қапшығы жыртылудан корғай және жақсы эластикалықты камтамасыз ете отырып, бұлшық еттің, сіңірдің, буын ішіндегі аралык байламалардың иілімділігін арттырады. Екінші бөлім - 5-10 минут ішіндегі (аралық жүгіруге де болады) аэробтық дайындық бөлімі (ЖСЖ 130-150 қағ/мин болған кезде біркелкі карқындылыкпен жүгіру). Екінші бөлімнің міндеті - жүрек бүлшык етін, каңка бұлшык еттерін, кан тамы- рларының аппаратын, тыныс алу жэне нейроэндокриндік жүйе- сін, үлпалык тыныс алу жүйесін каркынды жүктемеге дайын- дау. Бүған орталык жэне шеткі кан ағымды жақсарту, жүректің қағыс көлемін, ЖСЖ жэне жүректің минуттык көлемін, қызмет ететін капиллярлар санын арттыру, бұлшык ет «сорап» - «шеткі жүректің» қызметін күшейту, үлпалардағы алмасу процестері- нің каркындылығын күшейту, өкпедегі қан ағымы мен қызмет етуші альвеолалардың аракатынасын өзгерту есебінен қол жет- кізіледі. Жаттығу дайындығының үшінші бөлімі - арнайы дайын- дык (5-7 минут) бөлімі. Оның негізгі міндеті - жүйке-бұлшык ет аппаратын накты жаттығуға жоспарланған арнайы жүктеме- ні орындауға дайындау. Оны орындауға қатысатын бұлшық ет топтары шамамен 38 °С-ге дейін қыздырылуы тиіс, бүл бүлшық ет қызметі үшін тиімді температура болып табылады. Бұл рет- те бүлшык еттердің тұткырлығы азаяды, олар куатты аз жоғалта отырып, жылдам жэне жаракат алудың едэуір томен қаупімен жиырыла алады. Тиісті үйлесім, техника жетіледі, арнайы козғалыс-кимыл- дарды орындаудың «динамикалык жүмыс дағдысы» калыптасады, бұл оларды тиімді орындау үшін де, сонымен бірге техниканың қателіктеріне байланысты жарақаттардың алдын алу үінін маңызды. Жаттығудың бұл бөлімінде кұрылымы бойынша негіз- гі жаттығуларға сәйкес келетін немесе оларға жакын козғалыс

RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==