Спорттық гигиена: оқу құралы / А. Ә. Мәутенбаев, А. Б. Еланцев, С. Т. Төлеуханов.

тары; дене тәрбиесі және спортпен айналысудың сыныптан тыс түрлері; жалпы мектептегі дене тэрбиесі жаппай жэне спорттык іс- шаралар. Дене тәрбиесі-сауыктыру іс-шаралары оку сабактарына дейінгі гимнастикадан, сабактардың барысындағы дене тәрбиесі минуттарынан (1-4 сынып окушылары үшін), үзартылған үзіліс- тердегі дене шыныктыру жаттығулары мен козғалмалы ойын- дардан, үзартылган күн топтарындағы дене тәрбиесі күнделікті сабактардан (1-8 сынып окушылары үшін) түрады. Сабак - оку- шылардың дене тэрбиесінің негізгі түрі. Дене шыныктырудың сауыктыру тиімділігін арттырудың маңызды ғылыми-әдістемелік алғышарттары: - окушылардың денсаулығын, дене дамуы мен қозғалыс да- йындығын ескере отырып, оларға сараланған тәсілді пайдаланған жөн; - сабактың жоғары козғалыс мөлшері жэне онымен байла- нысты «пульстік күны». Дене шыныктыру ең алдымен үлкен куаттык жэне меха- никалык әсерлер аркылы окушылардың белсенді, максатты ба- ғытталған кызметіне негізделген күрделі үрдіс болып табылады. Дене шыныктыру жүйесі түрлі дене жаттығулары мен шараларды көп реттік жэне максатты бағыттылыкпен қайталаудан түрады. Нәтижесінде ағзада оның кызметтік мүмкіндіктерін арттыруға, оларды барынша жоғары деңгейлі бұлшык ет жүктемелерін орындау үшін жылдам жүмылдыру кабілеттілігіне алып келетін агзаның біркатар физиологиялык жүйелерінің белгілі бір бейім- дік өзгерістері өз кызметтерін керекті мөлшерде аткарады. Окушылардың дене шыныктыруын гигиеналык камтамасыз ету келесі негізгі бөліктерден кұралады: - мектептің спорт кешендерін тиімді пайдалануды камтамасыз ету; - окушылардың дене тэрбиесі сабактарында арнайы спорттык киім кию жағдайын бакылау; - дене шыныктыру барысында колданылатын спорттык жаб- дыктарының жағдайын бақылау; - дене тәрбиесі сабактарын, колданылатын күралдар мен әдістерді, сабак барысындағы оқушылардың дене жүктемесінің

RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==