қуаттың бүл көзі негізінен колданылмайды. Жүктемелі бұлшык ет жұмысы кезінде оттегімен камтамасыз етілу деңгейі неғұр- лым жоғары болса, адам соғұрлым жас болады. Бастауыш сынып оқушылары үлкен куатпен жүмыс істеуге бейімделмеген, бірак шекті қуаты бар жүктемелерді жаксы орындайды. 3-16 жастагы балалардың дененің физикалык жүмыс кабілеттілігі дененің 1 кг салмағына есептегенде 7 жасқа карай арта түседі жэне 10 жастан бастап мектеп жасы бойында негізінен өзгермейді. Барлык жастык топтағы қыздардағы систолалық жэне диастолалык артериалдык кан кысымынын өзгерістері олардың күрдастарына карағанда жоғары деңгейде көрінеді. Жүгіру жүк- темелеріне деген артериалдык кан кысымынын реакциясындағы айкын жыныстык айырмашылыктар 14-15 жаста ғана байкалады. Бұл реакциялар кыздарда негізінен диастолалык артериалдык қан кысымынын күрт төмендеуі жэне оның баяу калпына келуі есебінен болатын жүрек-кан тамырлары жүйесінің кызметтік жағдайының айтарлыктай жоғары өзгерістерінен көрінеді. Со- нымен катар окушы қыздарда 13-15 жаста кіші жастағы окушы кыздарға карағанда бүл реакция айтарлыктай айкын көрінеді, пульстік кысым баяу калпына келеді. 13-15 жастагы кыздарда 3 м/с жылдамдыкпен қашықтыкка жүгіруден кейін біршама, ал 3,5 м/с жылдамдыкпен жүгіру ке- зінде жүрек-қан тамырлары жүйесінің шамадан тыс күште- нуі байқалған, бүл осы жастағы окушы кыздар үшін мұндай жүктеменің тең емес екенін көрсетеді. Барлык жастык топтағы кыздардағы систолалык, диастолалык артериалдык кан кысымынын өзгерістері үл балаларға Караганда, әсіресе 14-15 жаста жоғары көрсеткіштерге ие. Бұл жүрек-кан тамырлары жүйесі- нің қызметтік жағдайындағы, әсіресе диастолалык артериалдык кан кысымының кенеттен түсіп кетуі жэне оньщ баяу калпына келуі есебінен негізінен үлкен өзгерістерден көрініс табады. 13-15 жастагы окушы кыздарда кіштентай окушы қыздармен салыстырғанда бұл реакция айтарлыктай айкын көрінеді: оларда пульстік кысым баяу калпына келеді. ¥л балалар үшін дене жүк- темесінің үлгілік гигиеналык нормаларын келтірейік (45-кесте).
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==