Төзімділікті өлшеу үшін тікелей жэне жанама әдістерді колдана- ды. Тікелей эдіс кезінде окушыға кандай да бір тапсырманы орындау, мысалы белгілі бір жылдамдыкпен жүгіру ұсынылады және берілген каркындылықтан жүгіру жылдамдығы азайганга дейінгі шекті жүмыс уакыты белгіленеді. Бүл эдісті колдана оты- рып, В.Г. Фролов жеті жастағы үл балалар ең жоғарғы жылдамдыкпен 864 м-дің 60 %-ын, ал кыздар тек 715 м ғана жүгіре алаты- нын көрсетті. Бүл әдіс күрделі жэне арнайы кұрал-жабдыктарды кажет етеді, сондыктан көбіне жанама эдіс колданылады. Төзімділік- тің жеткілікті ұзак кашыктыкқа жүгіріп өту, мысалы 3,5 км жэне одан да көп кашыктыкка жүгіру уакыты бойынша спорт тәжіри- бесіндегі карапайым түсінігі мысал бола алады. Жүгіру жүктемелеріне деген төзімділік көптеген факторларға, атап айтканда, ағзаның жүрек-кан тамыр жэне тыныс алу жүйе- сінің кызметтік мүмкіндіктеріне, сондай-ак ұзак уакыт жүк- темелерді орындау барысында ағзаның ішкі ортасында жэне орталык жүйке жүйесінде туындайтын колайсыз өзгерістердің гүракты болуына байланысты болады. Төзімділік шұғылданушының ағзасына ол жеңіл көтере алуға үйренген жүктемемен салыстырғанда көбірек эсер ететін дене жүктемелерін орындау кезінде дамиды. Нәтижесінде ағза үнемі артып отыратын жүмыс көлемінен туындайтын шамалы шаршауға бейімделеді, едэуір үзак уакытқа жүтіру жэне дене жүктемесінен кейін күшті жылдам калпына келтіру кабілеттілігі артады. Төзімділікті дамытуға бағытталған жаттығуға барынша көп көніл бөлетін жаттығулар жалпы дене сапаларының дайындык- тарын басқа құралдарымен тиімді үйлестірген жағдайда төзімді- ліктің ғана емес, сонымен бірге жылдамдық, күш пен жылдамдык- күш касиеттердің даму деңгейін де арттырады. Бүл негізгі дене сапаларының арасында тығыз кызметтік байланыс пен өзара не- гізделушіліктің болуымен түсіндіріледі. Төзімділік - мектеп жасындағы балалардың дене сапалары- ның маңыздысы, оның дамуы жалпы дене дайындығын жэне
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==