- уақыттың тэуліктік бюджетіндегі козғалыстың уақыт бо- йынша ұзақтығы (минутпен немесе сағатпен, немесе тэуліктің ұзақтығына қатысты пайызбен); - уақыт бірлігі ішінде дененің кеңістіктегі қозғалысының (локомоция) саны; - тэулік ішінде жүріп өткен қашыктық мөлшерінде (км-де) көрінетін қозғалыстар (локомоциялар) саны. Бұл көрсеткіштер оқушылардың қозғалыс белсенділігінің сипаты мен көлемі туралы жеткілікті объективті жэне сенім- ді акпараттар алуға мүмкіндік береді. Бұл ретте арнайы кымбат тұратын жабдықтарды пайдалану кажет етілмейді. Қозғалыс бел- сенділігін нормалауға арналған гигиеналық зерттеулерде ЖСЖ үздіксіз тіркеу, түрлі кызмет түрлерінің пульстік «күнын», қи- мьш белсенділігінің тэуліктік жиынтьщ мөлшерін телеметриялық күралдардың көмегімен аныктау эдістері кеңінен қолданылады. Хронометраж. Дене шынықтыру гигиенасында хронометраж қозғалыс белсенділігінің өзін емес, оқушылардың тәулік- тік тэртібін қарастыру мен бағалау үшін қолданылады. Хронометраж әдісі накты окушының белгілі бір уақыт кезінде немесе тіпті тэулік ішіндегі қызметін тіркеуге негізделген. Хронометраж оқушы үйымдастырылған үжымда болған кезде қолданылады. Мектеп оқушыларының бос уақытының хронометражы шектел- ген, сондықтан мүндай бақылауларды оқушының өзі немесе зерт- теуші алған оқушының өзіндік бақылау мэліметтерімен толықты- ру ұсынылады. Педометрия - бүл мектеп оқушысының қозғалысын арнайы қүралдардың көмегімен есептеу. Осы әдісте түрлі типтегі қа- рапайым педометрлер қолданылады. Оқушының эрбір кадамы кезінде қүралдың жылжымалы бөлігі - анкерлік қондырғы қү- ралдың циферблатымен біріктірілген есептеуішті іске қосады. Мектеп оқушыларының козғалыс белсенділігінің барлық ги- гиеналық нормативтері өмір сүру қалпының тэуліктік айналы- мына, яғни 24 сағатқа есептел інген. Кейде окушылардың қозғалыс белсенділігінің гигиеналық сипаттамасы үшін бақылаудың едәуір ұзақ аралықтары - апта, ай, оқу тоқсаны есепке алынады. Бірак
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==