Спорттық гигиена: оқу құралы / А. Ә. Мәутенбаев, А. Б. Еланцев, С. Т. Төлеуханов.

Табиги желдету. Спорт жайларында ол сырткы ауа тем- пературасы мен үй-жайдың ішіндегі ауа температурасы мөл- шерінің арасындағы айырмашылык салдарынан туындайтын ауаның инфильтрациясы есебінен жүзеге асырылады. Үй- жайдың ішіндегі жэне одан тыс ауа температурасы мөлшерінде- гі айырмашылык негұрлым жоғары болса, ауаның инфильтрация карқыны соғүрлым жоғары болады. Бірак тиімді жағдайлардың өзінде де ол жабык түрдегі спорт ғимаратындағы бір сағат ішін- дегі ауа алмасуының 0,5 есе мөлшерін ғана камтамасыз етуге кабілетті. Жасанды желдету болмаған жағдайда жабык спорт ғимараты негізінен терезе жапырак және фрамугалар аркы- лы желдетіледі. Гигиеналык түрғыдан алғанда фрамугалар барынша тиімді, себебі олар аркылы ауа алдымен спорт үй- жайының жоғарғы аумағына кіреді, ол жерде жылиды, содан ке- йін жылыған ауа спортшылардың тыныс алу аймағына түседі. Осылайша, спортпен шүғылданушылар жаттығу кезінде суык тию ауруларынан қорғалады. Гигиеналык нормаларға сәйкес спорт үй-жайларындағы фрамугалардың жалпы аумағы үй-жай еденінің жалпы аумағының 1/50 бөлігінен кем болмауы тиіс. Жасанды желдету жүйесі. Жасанды желдету деп ауа спорт үй-жайының ішінде де козғалатын, сонымен бірге түрлі жел- деткіштердің көмегімен олардан шығарылатын желдету жүйесі аталады. Жергілікті жэне орталык жасанды желдету болып бөлі- неді. Жергілікті желдету тек бір үй-жайдағы ауаны желдетуге арналған. Мысалы, терезелерге немесе қабырға ойыктарына, ең дұрысы есіктен алыс жаткан бұрышка желдеткіш орнатылады, оның көмегімен ауа үй-жайдан шығарылады (сорып шығару) не болмаса оған беріледі (кіру). Орталықтан жасанды желдету - барлык жабық спорт ғима- ратын ауамен камтамасыз ететін арнайы техникалык кондыр- ғылардың кешені. Ол кіруші, сорушы немесе кіруші-сорушы бо- луы мүмкін. Спорт ғимаратындағы кіруші-сору желдету әдетте келесі нүска бойынша жасалады: сырткы ауа желдеткіштің көме- гімен кіру камерасына келіп түседі, онда ауа шаң бөлшектерінен

RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==