Спорттық гигиена: оқу құралы / А. Ә. Мәутенбаев, А. Б. Еланцев, С. Т. Төлеуханов.

ніл бесіндік ұсынылады (кофе, бәлішпен немесе тоқашпен лимоң косылған шай немесе тосап). Кешкі ас таңғы ас пен түскі аска Караганда салыстырмалы түрде едэуір калориялы болуы жэне үйкыға дейін 2,5 сағат бұрын ішілуі тиіс. Спортшылардың жарыстар кезіндегі тамақтану ерекиіе- ліктері. Жарыс күні таңғы аска негізінен көмірсутекті, жеңіл сі- ңірілетін, фосфор мен С дәруменіне бай өнімдер берілуі тиіс. Ал түскі аска жарыстан кейін спортшының кызметтік күйін барынша калпына келтіруді камтамасыз ету үшін жануарлар акуыздары мен көмірсулардан түратын тагам өнімдері қажет. Бүл ретте су ішектен біртіндеп сіңіріліп, ал бауыр гликогенінің коры жақсы сіңірілуі мен толығуы үшін крахмалга бай тагамдар таңдап алынады. Егер жарыстар кешкі уақытта өткізілетін болса, түскі ас жеңіл корытылатын, көлемі аз, бірак жоғары калориялы болуы және жарысқа дейін 3 сағат бұрын ішіп аякталуы тиіс. Спортшының сөре алдында тамақтану ерекшеліктері. Спортшының физикалык жүмыс кабілеттілігін арттыру үшін арнайы тағамдык кұралдар жинағы қолданылады (дәрумендер, лимон және глютамин қышкылдары, кант жэне глюкоза). Күш- ті жэне жылдамдык жүктемелерді орындау үшін полидәрумен- дік дражелер колданылады: сөреге дейін 30-40 минут бұрын 1-2 драже, ұзақ уақытка созылған төзімділікке арналган жүктеме- лер кезінде - сөреге дейін 10-15 минут бұрын 2-4 драже. Қашықтықта спортшыныц тамақтануы. Көп қуат шы- ғындарымен катар жүретін ұзак уакыттық спорт жүктемеле- рі кезінде (марафондық жүгіру, 50-100 км-ге шаңғымен жүгі- ру, веложарыстар, үзак уакытка жүзулер) тамактануды дүрыс үйымдастыру-спортшылардың денежұмыс кабілеттілігін сактау мен осы калыпта түрудың ең тиімді кұралы. Қашыктыкта спортшының тамактануына койылатын негізгі физиологиялык талаптар. Тамак: - куаттык шыгындарды жеткілікті жылдам толыктыруы; - С дэруменінің үлкен мөлшерін камтуы; - ағзаның суды жоғалтуын төмендететін минералдык тұз- дармен қамту;

RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==