Спорттық гигиена: оқу құралы / А. Ә. Мәутенбаев, А. Б. Еланцев, С. Т. Төлеуханов.

лидэрумендік драже мен 4-8 Е дэрумені бар драже кабылдауы тиіс жэне осыдан кейін калыпты нормаларга ауысуы кажет. Спортшылардың тамактануы түрлі спорт жүктемелері ке- зіндегі куат жүмсалумен ерекше сэйкес кұрылады (38-кесте). Мысалы, жылдамдыкты талап ететін жүктемелер орындау үшін (кыска кашыктықтарға жүгіру, секірулер, лактырулар, спорт ойындары) акуыздар, көмірсулар мен фосфор кажет, спортшыдан жоғары төзімділікті кажет ететін ұзак уакыттык жүктемелерде (үзак кашыктықтарға жүгіру, шаңғы спорты жэне т.б.) көмір- сулар мен В жэне С тобының дәрумендерінің үлкен мөлшері қажет. Күш сапаларын дамыту ақуызға бай тамактану рационын кажет етеді. Жүйке жүйесінің қызметтік жағдайына жоғары фи- зиологиялык талаптар койылатын спорт түрлерінде (гимнастика, семсерлесу, тау шаңғы спорты, бокс жэне т.б.) тэуліктік тамак рационы акуызға, фосфорға жэне В дәрумендеріне бай болуы ке- рек, ал жылуды көптеп жүмсайтын спорт түрлерінде (жүзу, кыс- кы спорт түрлерінде) майлар аса қажет. Жоғары физиологиялык талаптар негізінен көру талдағышка койылатын спорт түрлерінде (ату, семсерлесу) ағзаны А дэруменімен камтамасыз ету артады. Жаттыгу жиындарындагы тамацтану. Оның калориялы- лығы орта есеппен күніне 3500-5000 ккал-ды күрайды (38-кесте- ні караңыз). 38-кесте Түрлі спорт түрлеріндегі 65-70 кг салмактагы спортшылардын тәуліктік раиионынын калориялылыгы (А.А. Минх бойынша) Спорт турі Калориялык, ккал 1 2 Туризм 3600-4000 Қыска кашыктыктарға жүгіру, гимнастика, найза лактырү, диск лактыру, семсерлесу 3800-4200 Атыс 4000-4200 Баскетбол, волейбол, бокс, күрес, ауыр атлетика 4200-4500 Ат спорты 4300-4800 Тау шангы спорты 4400-4500 Шангы спорты (кыска кашыкка, слалом, секірулер) 4400-4700

RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==