230 тырғанда дəмі жақсы жəне аспартамға қарағанда жоғарғы температурада біршама тұрақты. Сукралоза (спленда) глюкозадан 600 есе тəтті; жаңадан ұсынылған (1991 жылы) синтетикалық тəтті дəмдеуіш. Ол өзінің тəтті дəмін тағам дайындалатын температураларда ұзақ сақтайды. Сукралоза сахарозадан құрамындағы үш ОН тобын таңдап хлорға алмастыру арқылы алынған қосылыс. Хлорлау кезінде глюкоза сақинасының 4-орны бұралады да, сукралаза глюкозид емес галактозидке өзгереді. Дене сукралазаны көмірсу деп қабылдамайды. Сондықтан ол метаболизмге ұшырамай организмнен өзгеріссіз бөлініп шығады. Мұндай синтетикалық тəтті дəмдеуіштердің құрылысының əртүрлі болуы тəтті дəмнің жалғыз молекулалық формулаға байланысты еместігін көрсетеді. ҚОРЫТЫНДЫ Көмірсулар биологиялық əлемде кең таралған қосылыс кластары. Олар полигидрокси альдегидтерге (альдоз) жəне полигидрокси кетондарға (кетоз) немесе альдоз жəне кетоз қалдықтарынан түзілетін қосылыстар. D жəне L белгілері Фишер проекциясындағы моносахаридтің төменгі асимметриялық орталығының конфигурациясын көрсетеді; Басқа көміртегі атомдарының конфигурациясы жалпы атаумен аталады. Табиғи қанттарға Lқанттар жатады. Табиғи кетоздардың кето топтары екінші көміртегінде орналасқан. Эпимерлер тек бір асимметриялық орталық конфигурациясы бойынша ажыратылады. Сілтілік ортада моносахаридтер күрделі полигидрокси альдегидтер мен полигидрокси кетондарға өзгереді. Альдегидтердің тотықсыздануынан бір альдитол, ал кетоздардың тотықсыздануынан екі альдит түзіледі. Альдоздар Br2-мен тотығады, бірақ кетоздар тотықпайды. Азот қышқылы альдегидтік жəне біріншілік спирт топтарын тотықтырады. Киляни-Фишер синтезі альдоздардың көміртекті тізбегін бір көміртегіне ұзартып С-2 эпимерлері түзіледі. Моносахаридтердің альдегид немесе кетон топтары құрамындағы бір ОН тобымен əрекеттесіп, сақиналы жартылай ацеталь немесе жартылай кеталь түзеді: глюкоза α-D-глюкоза жəне β-D-глюкоза түрінде болады. α-жағдай қант кресло конформацияда жəне қант жазықтықтығының төменгі жағында орналасса аксиалды болады. β-жағдай қант кресло конформацияда жəне қант жазықтықтығының жоғарғы жағында орналасса экваториалды болады. α-D-глюкоза жəне β-D-глюкоза ашық тізбек түрінде карбонилді көміртегі болған аномерлі көміртегінің конфигурациясы бойынша өзгешеленетін аномерлер. Қанттың алты мүшелі сақинасы пираноза, бес мүшелі сақинасы фураноза деп аталады. Табиғатта көп таралған моносахарид – D-глюкоза. D-глюкозаның барлық ОН топтары экваториалды орналасқан. Оптикалық айналудың тепе-теңдік мəнге біртіндеп өзгеруі мутаратация деп аталады. Сақиналы жартылай ацеталь (немесе жартылай кеталь) спиртпен əрекеттесіп, гликозид деп аталатын ацеталь (немесе кеталь) түзеді. оқулық: Көмірсулардың жалпы терминдері
RkJQdWJsaXNoZXIy MTExODQxMg==