Аманова Г.Д. Басқару есебі

«Директ-костинг» әдісінің жоғарыда аталып өткен қасиеттерімен катар кейбір кемшіліктері де бар. Өнімнің жекелеген түрлерінің және тұтастай барлық өнімнің қысқарған өндірістік өзіндік құнын есептеу және қолдану мынадай теріс зардаптарға апарып соғады: өнімді шығаруға арналған шығындарды ссспкс алу шоттарыида (8110, 8210, 8310), 1310 «Дайын өнім», 1320 «Тауарлар» шоттарында және сәйкес теңгерімдік баптарда өнімнің толык емес ондірістік өхіндік құны көрсетіледі, бұл сәйкесіншс баланс активінің шамасын азайтып, ағымдағы төлсм кабілеттілігі коэффициентінің мәніне ыкпал етеді. Сондай-ақ, шығыстарды тұрақты және ауыспалы деп белу (баға белгілеуді калькуляциялау үшін, өнімнің толық өзіндік құны есептік жолмен аныкталады), салык органдарымен ара қатынасты бұзады, өйткені, өйткені, салық салынатын кірістен дайын өнімнің өзіндік кұны бойыпша шегерімдср ҚР Салық кодексіпің талаптарына сәйкес аныкталады жәнс кейбір өзгешеліктерге ис. Атап өтер жайт, көптеген батыс мемлекеттерінде директ-костингті» қаржылык есептілікті жасау үшін және салық салыну үшін пайдалануға үсынбайды. Ол бақылауды, экономикалық талдауды және баскарушылық шешімдерді қабылдауды жүзеге асыру үшін тек басқарушылық есепте қолданылады. Егер шығарылған өнімнің барлығы әрбір кезенде сатылса, онда операциялык пайда екі калькуляцияны пайдалану кезінде бірдей болады. Өндірілген өнім санының сатылған өнім санынан асып түсуі қорлардың үлғаюына апарып соғады. «Абзорпшен-костингті» колдану кезінде, тұрақты ӨҮШ (өндірістік үстеме шығыстардың) бір бөлігі корда сакталған өнім бірлігінің озіндік құнына кіргізіледі. «Дирскт-костинг» әдісін пайдалану кезінде, барлык тұракты ӨҮШ өнім түрлері бойынша қайта бөлінуге жатады. Сондықтан, «абзорпшсн костинг» калькуляциялау әдісі бойынша алынған пайда «директ-костинг» бойынша есептслгсн пайдадан жогары болады. Сатылған онім санының өндірілген өпім санынан асып түсуі корлардың азаюына апарып соғады. «Абзорпшен костинг» калькуляциялау әдісін колданғанда, корда тұрған онім бірлігінің өзіндік күнына кіргізілген тұракты ӨҮІІІ бір бөлігі шығыстарға, сатылған өнімнің өзіндік күны ретінде өтеді. «Дирскт-костинг» калькуляциялау әдісін пайдалану кезінде барлық түрақты ӨҮШ, сол шығындар орын алған кезсндсгі шығыстарға жатқызылатын болады. Сондықтан, «абзорпшен- 170