Аманова Г.Д. Басқару есебі

Мысал. Мынадай көрсеткіштер бар: өнім бірлігінің нормативтік өзіндік құны - 1200 теңге, шығарылым - 500 дана; есепті айдың шығындары артық шығынмен 12000 тенге сома қүрады, үнем - 9000 теңге сомада; ай басындағы аяқталмаған өндіріс - 100 бірлік, нормативтік өзіндік құны 1 бірлік үшін 1220 тенге. Өнімнің барлык шығарылымының және бірлігінің нақты өзіндік қүнын анықтау қажет. Мүндагы: 1. Нормативтік өзіндік құны - 600 000 теңге (1200 тенге х 500 бірлік). 2. Нормадан ауытқу: үнем - 9000 теңге, артық шығын + 12000 тенге 3. Норманың өзгеруі + 2000 теңге қүрайды, өйткені аяқталмаған кұрылыс қүны ескі норма бойынша - 122 000 тенге (1220 тенге х 100 бірлік), ал жаңа норма бойынша - 120 000 тенге (1200 тенге х 100 бірлік). ' 4. Сонымен, шығарылымның нақты өзіндік күны: 605 000 тенге қүрады (600 000 + 12000 - 9000 + 2000). Өнім бірлігінің нақты өзіндік құнын есептеу үшін нормадан ауытқу индекстерін және норманың өзгеруін есептеу қажет. Индекс (%) = Нормадан гыс ауытқу сомасы немесе норма озгеру сомасы х 100 Нормалық өнім шығуының өзіндік күны Үнсм индексі (-) 1,5%= (900 * 10 /600000) Артык шығын индексі (+) 2% = (120000 * 100/6 000) Өзгеру индексі (+) 0,33% = (2000 * 100/600000) Өнім бірлігінің накты өзіндік қүны 1210 теңге құрады (1200 тенге + (1200 теңгенің 2%) - (1200 тсңгснің 1,5%) + (1200 теңгенің 0,33%) = 1200 тенге + 24 тенге 00 тиын - 18 тенге 00 тиын + 4 тенге). Өндіріс шығыпдары есебінің нормативтік әдісінің негізгі элсмснггсрін анықтауға болады: бұйымдар бойынша нормативтік калькуляциялар жасау (ағымдағы айдың басына норманың өзгеруін есксре отырып); өндіріс шығындарының нормалар бойынша және нормадан ауытқу бойынша болу есебі; нор.маның өзгеру есебі, есептік калькуляция жасау. Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың нормативтік эдісі Батыста кеңінен қолданылатын «стандарт-кост» жүйесіне сәйкес келеді. Ол материалдарға, еңбекке жүмсалатын шығындар мен үстеме 147