Аманова Г.Д. Басқару есебі

Еңбекақы бойынша шығындарды нормалау еңбек псн оны тұтыну шараларына бақылауды жүзеге асыру, еңбек өнімділігі мен жалақы өсімі арасындағы қалыпты арақатынасты қамтамасыз ету үшін нсгіз болып табылады. Сондықтан, бүл шығындардың өнімнің өзіндік құнындағы арасалмағына қарамастан, еңбекті және жалақыны нормалау бойынша жүмыстардың жоғары ғылыми-техникалық деңгейін қамтамасыз егу қажет. 7.2 Нақты жэне нормативтік иіыгындар есебі, нормадан ауыіпқуды есептеу Өнім бірлігінің нақты озіндік кұнын, шығын баптары бойынша нормативтік калькуляциядан жазып алатын ведомосте есептейді, ал нақты шығындардан ауытқу сомасын нормативтік өзіндік құнға қосады. Бүл жерде келссі бухгалтерлік есеп жазылады: ДТ 8110 КТ 1320 Сома 25000 тенге 8110 1320 25000 тсңге-(түзетім (сторно)) Нормативтік әдістің қүндылығы: Кәсіпорында өндірісті ұйымдастырудағы, тауарлық-материалдық құндылықтарды пайдаланудағы кемшіліктер салдарыпан туындаған өндірістік емес шығыстарды толық анықтауды қамтамасыз етеді. Қоймадан цехқа босатуды жеңілдетеді. Цехтан материалдарды босату нормативтеріне сәйкес жазылған лимиттік-дуал карта бухгалтерияға түседі. Нормативтік әдістің кемшіліктері - бүл есептердің, қайта есептеулердің коптігі, ауытқуды рәсімдеу, онсыз да жұмысбасты, бір- екі бухгалтері бар шағын кәсіпорынға қиындык келтіреді, (салык органымен ауытқу бойынша әрбір есептеулер жайлы түсіндіріп жатудың өзі бір жұмыс). Өндіріс көлемі өзгерген жағдайда, ай сайын өнімнің озіндік қүнындағы ауыспалы шығындарды үстау пайызы өзгсргснде, өнім бірлігіне ауыспалы шығындарды бөлу қиынға соғады. Тенге инфляцияға үшыраған кезде, калькуляцияны тиіспей үзақ ұстап түру қиын, және де кезекті ауытку инфляциялық озгерімен байланысты болды ма, жоқ әлде норманы сақтамайтын үкыпсыз қызметкерлер салдарынан болды ма, аныктау қиын.